praktijk
po

Effectief klankonderwijs helpt nieuwkomers Nederlands leren als tweede taal

Amsteltaal in Amstelveen biedt intensief taalonderwijs aan basisschoolleerlingen die kortgeleden in Nederland zijn komen wonen. In de speciale nieuwkomersklas krijgen kinderen binnen een jaar genoeg taalvaardigheden mee om door te stromen naar regulier onderwijs. In de intensieve taallessen is leren onderscheiden van klanken uitgangspunt voor leren lezen en schrijven in het Nederlands.

  • Embedcode

In de nieuwkomersklas zitten vluchtelingen, maar ook kinderen van expats en arbeidsmigranten. Deze kinderen zijn nog niet taalvaardig genoeg in het Nederlands om succesvol te zijn in het reguliere onderwijs. In de nieuwkomersklas krijgen leerlingen intensieve taallessen. Na een jaar zijn ze taalvaardig genoeg in het Nederlands om te kunnen overstappen naar een reguliere school.

Effectief klankonderwijs

Uitgangspunt voor de intensieve taallessen in de nieuwkomersklas is klankonderwijs. De focus ligt in het begin op auditieve discriminatie, het goed leren onderscheiden van klanken in het Nederlands. Pas als leerlingen Nederlandse klanken goed kunnen onderscheiden en uitspreken, leren ze de klanken koppelen aan letters. Hiervoor gebruikt de school de methode ‘Veilig leren lezen’.

Klankonderwijs is het fundament van leren lezen. Leerlingen die klanken niet goed kunnen onderscheiden, hebben een grotere kans op problemen met klank-letterkoppeling en decoderen van woorden. Daarom moet klankonderwijs vooraf gaan aan leren lezen.

Kinderen zitten in groepen van hetzelfde taalniveau in het Nederlands. Ook leerlingen die in hun eigen taal al kunnen lezen en schrijven beginnen in het Nederlands opnieuw met de lessen op instapniveau. Sommige klanken komen bijvoorbeeld in andere talen niet voor, waardoor deze actief aangeleerd moeten worden. Door opnieuw te beginnen met klankonderwijs wordt de klank-tekenkoppeling in de Nederlands taal goed geautomatiseerd. Daarna stromen leerlingen door naar een hoger avi-niveau.

Praktische tips bij klankonderwijs

  • Gebruik meerdere zintuigen bij het leren van een klank. Daardoor slijt de klank sneller in. Laat leerlingen bijvoorbeeld ervaren wat ze voelen in hun mond bij het uitspreken van een klank.
  • Laat leerlingen ondervinden wat de mondstand is bij een klank, bijvoorbeeld met een spiegel. Overdrijven helpt hierbij.
  • Gebruik liedjes en versjes om klanken aan te leren.
  • Bied een klank altijd in een woord aan. Bijvoorbeeld: ‘dit is de /a/ in man’. Je kunt gebruik maken van structureerwoorden uit een aanvankelijk leesmethode.
  • Vraag kinderen die in hun eigen taal al kunnen lezen een lijstje te maken met Nederlandse letters en letters in hun eigen taal. Laat ze erbij schrijven hoe je deze letters in hun eigen taal en in het Nederlands uitspreekt.

Meer lezen?

Thema

Leermiddelen

Onderwerpen

Lesmethoden


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.