praktijk

21e eeuwse vaardigheden in het onderwijs: leerlingen voorbereiden op de toekomst

Kennisnet | bijgewerkt op 09 april 2018

  • PO
  • VO
  • MBO
  • SO
Scholen werken steeds vaker aan de ’21e eeuwse vaardigheden’ van hun leerlingen.  Vaak wordt van 21e eeuwse vaardigheden gesproken in de context van digitalisering, globalisering en individualisering. De vaardigheden zouden leerlingen moeten uitrusten voor een toekomst die nog niet goed te voorzien is, maar die naar verwachting steeds sneller zal veranderen en die in een steeds hoger tempo aanpassing van mensen verwacht.

21e eeuwse vaardigheden: leerlingen aan het werk achter een laptop

Model 21e eeuwse vaardigheden

Het Nationaal Expertisecentrum Leerplanontwikkeling (SLO) definieert 21e eeuwse vaardigheden als ‘generieke vaardigheden en daaraan te koppelen kennis, inzicht en houdingen die nodig zijn om te kunnen functioneren in en bij te dragen aan de kennissamenleving.’ In 2016 publiceerden Kennisnet en SLO een nieuw model voor 21e eeuwse vaardigheden.

 


 

Het gaat om de volgende vaardigheden:

  • Communiceren
  • Samenwerken
  • Probleemoplossend vermogen
  • Creativiteit
  • Kritisch denken
  • Sociale en culturele vaardigheden
  • Ict-basisvaardigheden
  • Informatievaardigheden
  • Mediawijsheid
  • Computational thinking
  • Zelfregulering

Een uitgebreide omschrijving van de vaardigheden, voorbeeldmaterialen en sjablonen voor leerplannen en leerdoelen vind je op slo.nl.

Zin en onzin van 21e eeuwse vaardigheden

Er is veel discussie over wat leerlingen van vandaag nu precies moeten leren om goed voorbereid te zijn op de toekomst. Hebben ze daarbij meer aan kennis of aan vaardigheden? Wat is een goede balans tussen de twee? Onderwijspedagoog Gert Biesta wijst er in het artikel (On)zin van 21e eeuwse vaardigheden (2016) op dat de vaardigheden voor een groot deel gericht zijn op aanpassen of overleven in een nog onbekende toekomst. Hij merkt op dat het belangrijk is om hiernaast voldoende oog te blijven houden voor ‘goed leven’ en goed samenleven in die toekomst.

Aan de slag met 21e eeuwse vaardigheden

Wil je weten in hoeverre er in je school- of klascurriculum aandacht is voor 21e eeuwse vaardigheden? En waar de sterke en zwakke punten zitten in het curriculum? SLO ontwikkelde quickscans om die vragen te beantwoorden.

Online workshops digitale geletterdheid voor leraren

Digitale geletterdheid is de combinatie van de vaardigheden ‘ict-basisvaardigheden’, ‘informatievaardigheden’, ‘computational thinking’ en ‘mediawijsheid’. Wil je meer weten over de vaardigheid ‘digitale geletterdheid’? Kennisnet ontwikkelde drie online workshops waarmee leraren aan de slag kunnen.

21e eeuwse vaardigheden in de les

Er zijn veel websites, tools, spellen boeken en programma’s die je kunt gebruiken als je aan de slag wilt met 21e eeuwse vaardigheden in je lessen. Leraren in het po kunnen hun leerlingen bijvoorbeeld met smartphones het bos laten ontdekken. Met het spel Terra Nova bouwen leerlingen hun eigen mini-maatschappij. Op webdetective.nl kunnen middelbare scholieren aan hun informatievaardigheden werken. En op veel mbo-instellingen werken studenten aan algemene vaardigheden door echte opdrachten voor bedrijven te vervullen. Maar ook ‘makeronderwijs‘ biedt daar kansen om aan vaardigheden te werken. In de publicatie ‘Vakmanschap in de 21e eeuw‘ lees je meer over hoe mbo-opleidingen studenten voorbereiden op de hedendaagse arbeidsmarkt en welke vaardigheden daarbij aan de orde komen.

Als je het model erbij pakt kun je zelf ook lesideeën verzinnen waarmee je werkt aan de vaardigheden van leerlingen.

Beoordelen en evalueren

Als je wilt toetsen in hoeverre je leerlingen de vaardigheden beheersen, kun je rubrics gebruiken. Rubrics zijn beoordelingsschalen. Met een rubriek kun je verschillende onderdelen van een vaardigheid (bijvoorbeeld actief luisteren bij samenwerken) beoordelen. Een compleet ingevulde rubric geeft een goed beeld van de mate waarin een leerling een vaardigheid beheerst. Op slo.nl vind je voorbeeldrubrics die je kunt aanpassen voor je eigen lessen.

Kennisnet
Kennisnet

Laat ict werken voor het onderwijs.

kennisnet.nl
Nog vragen?

Leraar24, het LerarenOntwikkelFonds en de Kennisrotonde helpen je graag.

Stel je vraag!

geef jouw waardering:

(klik om te waarderen)

Schrijver Joost Hulshof | 28-03-2016
Reactie Dit is van de vele propaganda filmpjes waar de onderwijscooperatie via Leraar24 patent op heeft.

Schrijf zelf een reactie

Als je je e-mailadres invult kunnen wij reageren op je reactie. Het e-mailadres wordt niet op de site getoond.

Gerelateerd