Praktijk

Wat kun je doen met 21e eeuwse vaardigheden in het onderwijs?

Kennisnet | Gepubliceerd op 28 april 2015, bijgewerkt op 24 mei 2017

  • PO
  • VO
  • MBO
  • SO

Welke vaardigheden hebben jongeren in de toekomst nodig om succesvol te zijn in de samenleving? En wat kan het onderwijs doen? Dit artikel geeft een kader, inspiratie en handvatten om een start te maken met 21e eeuwse vaardigheden op school.

Wat zijn 21e eeuwse vaardigheden?

De term 21e eeuwse vaardigheden wordt de laatste jaren steeds vaker gebruikt in relatie tot de vraag wat jonge mensen van nu moeten leren, om zich te kunnen redden in de nog onbekende toekomst.

Volgens de definitie van het Nationaal Expertisecentrum Leerplanontwikkeling (SLO) zijn 21e eeuwse vaardigheden ‘generieke vaardigheden en daaraan te koppelen kennis, inzicht en houdingen die nodig zijn om te kunnen functioneren in en bij te dragen aan de kennissamenleving.’ Het gaat om de volgende vaardigheden:

  • Communiceren
  • Samenwerken
  • Probleemoplossend vermogen
  • Creativiteit
  • Kritisch denken
  • Sociale en culturele vaardigheden
  • Ict-basisvaardigheden
  • Informatievaardigheden
  • Mediawijsheid
  • Computational thinking
  • Zelfregulering

Naast deze vaardigheden worden ook wel vaardigheden als ondernemerschap en duurzaam denken genoemd.

Model 21e eeuwse vaardigheden

Voogt en Pareja Roblin formuleerden in 2010 op basis van een literatuurstudie een lijst van 21e eeuwse vaardigheden die in verschillende modellen zijn opgenomen. Deze lijst vormde de basis voor een vereenvoudigd model dat Kennisnet voor scholen ontwierp. In 2016 publiceerden Kennisnet en SLO een vernieuwd model van 21e eeuwse vaardigheden. Het belangrijkste verschil met het eerdere model, is dat de vaardigheid ‘digitale geletterdheid’ niet meer apart voortkomt, maar is uitgesplitst in 4 zelfstandige vaardigheden: ict-basisvaardigheden, mediawijsheid, informatievaardigheden en computational thinking.

 

Model 21e eeuwse vaardigheden

Op de website van SLO vind je per vaardigheid een uitgebreide omschrijving, voorbeeldmaterialen en een voorbeeldmatig leerplankader.

21e eeuwse vaardigheden beoordelen en evalueren

Het kan lastig zijn om de mate waarin leerlingen 21e eeuwse vaardigheden beheersen te beoordelen, omdat de gewenste opbrengst niet eenduidig is. Hiervoor kunnen rubrics worden gebruikt. Rubrics zijn beoordelingsschalen. Verschillende onderdelen van een vaardigheid (bijvoorbeeld actief luisteren bij samenwerken) worden met zo’n schaal beoordeeld. Per onderdeel zijn er verschillende niveaus waarop een leerling beoordeeld kan worden. Een compleet ingevulde rubric geeft een goed beeld van de mate waarin een leerling een vaardigheid beheerst. Op de website van SLO kun je voorbeeldrubrics downloaden en die eventueel aanpassen voor je eigen lessen.

Aan de slag met 21e eeuwse vaardigheden

Wil je weten in hoeverre er in je school- of klascurriculum aandacht is voor 21e eeuwse vaardigheden? En waar de sterke en zwakke punten zitten in het curriculum? SLO ontwikkelde twee quickscans om die vragen te beantwoorden.

Online workshops digitale geletterdheid voor leraren

21e eeuwse vaardigheden in de les

Referenties

Titel 21e eeuwse vaardigheden in het curriculum van het funderend onderwijs
Beschrijving Uitgave van het SLO Nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling
Auteur(s) Annette Thijs, Petra Fisser en Monique van der Hoeven
Jaar 2014

Titel 21st century skills discussienota
Beschrijving De notitie geeft informatie over de definitie, implementatie en evaluatie van 21e eeuwse vaardigheden
Auteur(s) Voogt, J., & Pareja Roblin, N.
Jaar 2010

Bijlagen

Kennisnet
Kennisnet

Dit is een bijdrage van Kennisnet, de publieke organisatie voor onderwijs en ict.

Kennisnet.nl
Nog vragen?

Leraar24, het LerarenOntwikkelFonds en de Kennisrotonde helpen je graag.

Stel je vraag!

Geef jouw waardering:

(klik om te waarderen)

Schrijver Joost Hulshof | 28-03-2016
Reactie Dit is van de vele propaganda filmpjes waar de onderwijscooperatie via Leraar24 patent op heeft.

Schrijf zelf een reactie

Als je je e-mailadres invult kunnen wij reageren op je reactie. Het e-mailadres wordt niet op de site getoond.

Leraar24 staat het delen, aanpassen en gebruiken van de gepubliceerde content op deze website toe, tenzij anders aangegeven, onder de voorwaarden in de Disclaimer.

Gerelateerd