praktijk
po
vo
mbo
so

Afstandsonderwijs: van techniek naar didactiek

Door de coronacrisis maakten leraren de overstap naar digitaal onderwijs. In eerste instantie ging veel aandacht naar het technologische aspect. Hoe geef je online veilig les? Welke digitale tools kun je gebruiken? Maar volgens Jasper Rijpma en Maarten Ombre, beiden leraar geschiedenis, is belangrijk te weten welke didactische principes effectief zijn voor onderwijs op afstand. Welke pedagogisch-didactische keuzes kun je maken, wat werkt wel en wat niet? Bekijk hun vlogserie over didactiek voor afstandsonderwijs.

  • Embedcode

Rijpma is leraar geschiedenis op het Hyperion Lyceum en Maarten Ombre is leraar geschiedenis op het Herbert Vissers College. De didactiek voor onderwijs op afstand is gebaseerd op zeven principes. In elke video van de serie staat één principe centraal. Rijpma en Ombre vertellen je per video hoe je de zeven didactische principes toepast in je online les.

Principe 1: geen prestatie zonder relatie

Contact met de leerling is de kern van wat een leraar doet. In deze vlog gaat Jasper Rijpma in op het belang van de relatie tussen leraar en leerling en geeft hij advies over de manier waarop je als leraar ook op afstand die relatie voorop kunt stellen.

  • Embedcode

Principe 2: ondersteun leerlingen bij hun studievaardigheden

Studievaardigheden als leren op een effectieve manier, plannen en organiseren en jezelf motiveren zijn bij afstandsonderwijs belangrijker dan ooit. Leerlingen moeten daarin worden ondersteund. Maar hoe doe je dat op afstand? Niet iedere leerling krijgt thuis de steun die daarbij nodig is.

  • Embedcode

Principe 3: bied een vaste structuur

Om goed te kunnen leren is structuur belangrijk. Met les op afstand moet je op zoek naar een andere structuur dan die je in de klas aanbiedt. Met vaste videomomenten bijvoorbeeld, maar ook met vaste feedbackmomenten op leeractiviteiten. Je moet verwachtingen goed duidelijk maken en opletten dat je niet te veel vraagt van je leerlingen. In deze vlog vertelt Jasper Rijpma hoe je door het maken van keuzes de structuur veilig kunt stellen en daarmee ook de motivatie van je leerlingen.

  • Embedcode

Principe 4: werk vanuit doelen

Bij afstandsonderwijs wordt soms uit het oog verloren dat lesgeven niet gaat over techniek, maar over leerdoelen. Dat kun je doen met backwards design. Een methode waarbij de leraar eerst voor zichzelf helder heeft wat het doel is van de les en daar vervolgens een manier van werken kiest die daarbij past. Volgens Maarten Ombre moet er ook gemeten worden in hoeverre de leerling de doelen behaald heeft. Dit kan natuurlijk met behulp van ict, maar hoe en in welke mate je dit doet hangt sterk samen met jouw professionele balans op het gebied van vakinhoud, didactiek en ict. Het zogenaamde t-packmodel.

  • Embedcode

Principe 5: schenk structureel aandacht aan formatieve evaluatie

Onderwijs op afstand biedt ook kansen. Bijvoorbeeld om je lessen formatief in te richten. Bij lessen die formatief zijn opgezet krijgen leerlingen inzicht in hoe goed zij zelf presteren en of ze vooruit gaan in wat ze leren. In deze vlog deelt Maarten Ombre de randvoorwaarden voor de toepassing van formatief toetsen. Hij geeft met behulp van voorbeelden uit zijn eigen lespraktijk aan hoe en met welke tools je dit kunt doen.

  • Embedcode

Principe 6: laat leerlingen samenwerkend leren

Samenwerkend leren is lastig vorm te geven in een digitale omgeving. Maar er zijn wel degelijk mogelijkheden. In deze vlog deelt Maarten Ombre tips over de manieren waarop je coöperatieve werkvormen op afstand kunt toepassen en geeft hij aan de hand van een voorbeeld aan wat het belang van autonomie in dit leerproces is.

  • Embedcode

Principe 7: schenk aandacht aan de socialisatie van je groep

Hoe ga je om met socialisatie als je niet met je klas bij elkaar bent? Op afstand ben je toch vooral bezig met individuele sturing en is het lastig om aan zaken als positieve groepsvorming te doen. Jasper Rijpma geeft aan dat ook dat op afstand niet onmogelijk is. In de laatste vlog uit de serie licht hij toe hoe je socialisatie en positieve groepsvorming op afstand kunt stimuleren.

  • Embedcode

De Wijslijst helpt leraren op weg

Jasper Rijpma en Maarten Ombre zijn mede initiatiefnemers van de Wijslijst. Op Wijslijst vind je verschillende voorbeelden en initiatieven voor onderwijs op afstand. De website wordt dagelijks geactualiseerd met behapbare en praktische ideeën, in verschillende thema’s voor leraren en onderwijsondersteuners.

Meer weten?

  • In het artikel Toolgericht of doelgericht? vind je vier tips voor effectieve didactiek voor afstandsonderwijs.
  •  Op wijzelessen.nu van de Open Universiteit staan 12 bouwstenen voor effectieve didactiek. Deze bouwstenen zijn ook toepasbaar bij onderwijs op afstand.

Thema

Didactiek

Onderwerpen

Instructie


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.