Leraar24 logo
5 vragen over kansrijk adviseren in coronatijd
beleid
po

5 vragen over kansrijk adviseren in coronatijd

Leerlingen die dit jaar hun schooladvies krijgen, worden extra hard geraakt door de lockdown. Zeker als zij door de coronacrisis een leerachterstand hebben opgelopen, krijgen ze tijdens de eindtoets niet de kans zichzelf te bewijzen. Hoe ga je om met het schooladvies in deze uitzonderlijke tijden? 5 antwoorden op prangende vragen.

Leerlingen zitten en staan bij gekleurde kluisjes in een schoolgang.
Foto: Reyer Boxem

Door het thuisonderwijs zijn de gemiddelde schoolresultaten het afgelopen jaar achteruit gegaan. Onderzoekers van Oxford University concludeerden dit na het analyseren van toetsresultaten van ongeveer 15% van de Nederlandse basisscholen en ook EenVandaag ondervroeg in november 700 schoolleiders en leraren uit het basisonderwijs. 7 van de 10 gaven aan dat ze leerachterstanden zagen. Vooral kwetsbare kinderen zijn de dupe omdat die de extra aandacht die ze op school krijgen thuis vaak missen. Hierdoor hebben zij een grotere kans op een lagere eindtoetsscore. Zie je als leraar kans dat advies bij te stellen voordat de adviezen op 15 maart geregistreerd moeten zijn, dan kunnen deze leerlingen daar enorm veel baat bij hebben.  

Hoe bepaal je het advies als je twijfelt?

Bij twijfel kun je de neiging hebben voor een lager advies te kiezen, zodat de kans groter is dat de leerling het redt op de middelbare school. Een logische gedachte, maar vaak is het omgekeerde waar. In 2014 deed de Inspectie van het Onderwijs onderzoek naar de totstandkoming van het basisschooladvies en de invloed van het basisschooladvies op de verdere loopbaan. Wat bleek? Ongeveer een kwart van de leerlingen die bij hun advies het voordeel van de twijfel hadden gekregen, was in het derde jaar van het voortgezet onderwijs afgestroomd naar een lager niveau, terwijl ongeveer driekwart in datzelfde jaar op een hoger niveau zat dan de toets aangaf. Een hoger advies vergroot dus de kansen voor het grootste deel van de leerlingen. 

Tip: bekijk de video’s van het Lerarencollectief over kansrijk adviseren

Wat als een leerling de laatste twee LVS-toetsen achteruit is gegaan?

Als een leerling door onderwijs op afstand achteruit is gegaan, kan dat invloed hebben op zijn of haar toetsresultaten, wat een advies geven lastig maakt. Elk advies is maatwerk en zeker in dit geval. Zorg daarom dat je voldoende bronnen hebt waarop je je advies kunt baseren. Denk aan resultaten van leerlingvolgsystemen van eerdere jaren, de resultaten van methodegebonden toetsen en zachte gegevens, zoals gedragskenmerken, sociaal-emotionele vaardigheden, werkhouding en motivatie. Ook is het aan te raden met leraren die de leerling eerder les hebben gegeven, de IB’er en directeur te overleggen welk advies het meest passend is. Kijk samen naar de hele schoolloopbaan van de leerling en durf elkaar kritisch te bevragen. Houd daarbij in gedachten: onderschatten is erger dan overschatten. Met hoge verwachtingen daag je een kind uit, wat ervoor kan zorgen dat het kind het beste uit zichzelf haalt. 

Tip: je kunt bij twijfel ook een dubbel advies geven, dat werkt vaak kansenbevorderend.  

Als een leerling meer aan blijkt te kunnen, kan hij toch altijd nog doorstromen op het vo?

Stapelen kan een oplossing zijn en in sommige gevallen past dit ook bij de ontwikkeling van een leerling, maar in de praktijk komt het weinig voor. Van alle leerlingen in het vo stapelt ongeveer 7 à 8%. De meeste leerlingen die stapelen, maken de stap van vmbo-t naar havo. In 2020 deed 15% van de vmbo-t-leerlingen dat. Bij de overstap van havo naar vwo is dat maar 5%. Stapelen is in de praktijk niet zo makkelijk en gebeurt relatief minder bij kinderen van laagopgeleide ouders. Bovendien kan onderadvisering demotiverend werken, wat leerlingen kan belemmeren door te stromen.

Wat als ik bang ben dat een leerling het straks niet redt omdat hij thuis onvoldoende begeleid wordt?

Zorg ervoor dat je een warme overdracht doet richting de middelbare school waar de leerling naartoe gaat. Dat betekent dat je alle ondersteuningen en (zorg)behoeftes opneemt in het Onderwijskundig Rapport. Neem hierin extra informatie op over het verloop van het afstandsonderwijs, het sociaal-welbevinden van de leerling tijdens deze periode en eventuele achterstanden die zijn opgelopen. Geef ook bij de school aan hoe de leerling het beste opgevangen kan worden, zodat hij voldoende steun krijgt. In dit geval kan een huiswerkklas bijvoorbeeld al helpen. 

Kan een vo-school mijn advies in de wind slaan?

Hier is de overheid duidelijk over: een middelbare school mag een leerling niet weigeren omdat de school de toetsscores te laag vindt. Een school moet een leerling die een havo-advies krijgt minimaal op havo-niveau plaatsen. Heeft een school een vmbo-t/havo-, havo- en havo/vwo-brugklas, dan kan de school zelf bepalen op welk niveau de leerling wordt ingedeeld. Al kun je de school wel een plaatsingsadvies meegeven. De overheid roept vo-scholen in dit coronatijdperk ook op om leerlingen kansrijk te plaatsen. 

Meer weten?

Thema

Didactiek

Onderwerpen

Toetsen & beoordelen

E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.


Leraar24 is een samenwerking tussen