praktijk
mbo
po
vo

Angst- en dwangstoornissen

Ieder kind is wel eens angstig, bijvoorbeeld voor een spreekbeurt. Maar bij ruim 5 op de 100 kinderen neemt de angst zulke extreme vormen aan dat dit het leven van een kind gaat beheersen en zijn ontwikkeling belemmert. Wanneer dit onopgemerkt blijft of er te weinig mee gebeurt, kan die extreme angst uitgroeien tot een persoonlijkheidsstoornis.

Wat zijn de oorzaken?

Er is niet één oorzaak aan te wijzen waardoor een stoornis zich ontwikkelt. Zowel aanleg als ingrijpende gebeurtenissen die het kind heeft meegemaakt spelen een rol. Ook is het belangrijk hoe ouders met de angstige gevoelens van hun kind omgaan; ouders zijn niet de oorzaak van een angststoornis maar ze kunnen deze wel onbedoeld in stand houden.

Welke soorten angsten zijn er?

Schoolfobie

Angst om naar school te gaan, te herkennen aan schoolweigering en panisch of agressief gedrag.

Separatieangst

Angst om van een belangrijk persoon gescheiden te worden, te herkennen aan moeite om ’s ochtends naar school te gaan, vooral na het weekend of na de vakantie.

Sociale fobie

Angst om iets met anderen te ondernemen of om iets aan anderen te vertellen, geen aandacht op zichzelf willen vestigen.

Posttraumatische stressstoornis Heftige angstgevoelens na een traumatische gebeurtenis, zoals het overlijden van een bekende, te herkennen aan het moeite hebben met het uiten van gevoelens en het in paniek raken bij gevoelige situaties. Paniekstoornis

Plotselinge paniekaanvallen, te herkennen aan angst voor bepaalde ruimtes en voor niet direct herkenbare situaties.

Gegeneraliseerde angststoornis

Neiging om veel te piekeren, te herkennen aan het hebben van ‘piekergedachten’ tijdens het spelen, als er gewerkt wordt of het in bed liggen.

Dwangstoornissen Direct gerelateerd aan angststoornissen, met soms een overlap, zijn de dwangstoornissen. Van een dwangstoornis spreken we wanneer er een duidelijk lijden te signaleren valt en er dagelijks minimaal een uur verspild wordt aan de dwang. Obsessief-compulsieve stoornis Gevoelde noodzaak om bepaalde handelingen steeds op dezelfde manier uit te voeren, te herkennen aan bijvoorbeeld het zeer frequent handenwassen of aan de dwang om dingen te doen of aan te raken.

Wat zijn de gevolgen voor het kind?

Het gevaar bestaat dat het kind voor steeds meer dingen angstig wordt waardoor het zich gaat terugtrekken uit (sociale) situaties met als mogelijk gevolg dat het kind depressief wordt. Daarom is het belangrijk dat er serieus gewerkt wordt aan de angsten van de kinderen. Ouders doen er goed aan de leerkracht te betrekken in dit proces.

Wanneer er niet op de angsten wordt gereageerd bestaat de kans dat de angst zich op den duur ontwikkelt tot een serieuze persoonlijkheidsstoornis.

Tips voor de leerkracht

  • erken en accepteer de angst bij de leerling
  • erken ook eventueel de angst van de ouders
  • zorg voor een veilige sfeer in de klas
  • neem de leerling serieus in zijn angst
  • geef positieve bevestiging en creëer succeservaringen
  • help de leerling zijn weerbaarheid te vergroten

Links

ADF-stichting

Landelijke vereniging die zich inzet voor mensen met angst- en dwangklachten

Bibbers

Site van de ADF-stichting voor kinderen

Angst bij tieners

Site van de ADF-stichting voor tieners

Thema

Pedagogiek

Onderwerpen

Gedragsproblemen

Kinderlijke angst door Frits Boer
Prof.dr. Frits Boer, emeritus hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie over kinderlijke angst. Hoe kan een kind dat door iedereen beschermt wordt toch angstig zijn? In medische termen is er dan sprake van een decompensatie, een tekortschieten van het vreessysteem. Hoe kan dit en wat is eraan te doen?


Aanpak angststoornissen bij kinderen
Wat werkt bij kinderen met angststoornissen? Cognitieve gedragstherapie blijkt voor een groot deel van de kinderen met een angststoornis effectief en deze effecten blijven ook op de langere termijn bestaan. Maar, er is ook nog veel onduidelijk. Verslag van Karen Mutsaers van het Ned. Jeugd Instituut.


Angststoornissen bij kinderen
Over gezond of ongezond bang zijn. Angst beheerst bij sommige leerlingen hun hele leven. Hoe herken je dit en wat doe je eraan.



Anoniem | 22 mei 2013

Ik had/heb zelf ook veel van de beschreven klachten, vooral na vakanties als de school weer begon; nieuwe leraar, ruimte (lokaal) en vakken. Vaak begonnen de klachten al een week voor de school weer begon, veel piekeren omdat het ritme, structuur (vrijheid) dan ging veranderen, en je hier totaal nog geen beeld van kon maken. Ook veel piekeren na de eerste schooldagen, indrukken werden thuis eigenlijk nog erger (in vertrouwde omgeving) omdat het in je hoofd zat en je de nieuwe indrukken (bijv vakken) icm de stem/uitspraken van de leraar (die je nog niet kende) niet goed konden verwerken. Lichamelijke kenmerken waren dan; vooral verdriet, (braken) en een zeer onwerkelijke waarneming van de wereld. Lastig te omschrijven eigenlijk.. Je bent heel somber en in je zelf aan het piekeren.


Tinneke van der Heuvel | 21 juli 2012

Fijn, deze informatie. Het is duidelijk en praktisch gericht en als docente kan ik hier veel mee. Ik zit zelf in het speciaal onderwijs en werk met autistische en emotioneel beladen leerlingen. Met behulp van dit soort informatiefilms kan ik veel gemakkelijker problemen uit de praktijk begrijpen en aanpakken. Ik heb dit ook onder de aandacht van mijn collega's gebracht. Ze zijn het helemaal met me eens. Door de hectic van iedere dag komen we er niet gemakkelijk aan toe om hele boeken vol informatie te lezen. Dit soort films kun je een paar keer bekijken en dan haal je ook heel veel informatie uit. Dank u wel en ga zo voort. Tinneke van der Heuvel.

E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.