Dit helpt leerlingen met een visuele beperking
praktijk
Passend onderwijs po vo so

Dit helpt leerlingen met een visuele beperking

Cluster 1-scholen bieden speciaal onderwijs aan leerlingen met een visuele beperking.  De meeste kinderen met een visuele beperking gaan naar een reguliere school, dankzij ambulante onderwijskundige begeleiding. In onderstaande video’s laten leraren en leerlingen zien wat hen helpt in de klas.

In Nederland hebben ongeveer 3.000 leerlingen van 3 tot 20 jaar een visuele beperking. De meesten volgen regulier onderwijs, met ondersteuning of gebruik van bijzondere leermiddelen. Sommige leerlingen met een visuele beperking, ongeveer 20 tot 25 project, gaan naar de cluster 1-scholen in het speciaal onderwijs. Leerlingen hebben daar soms ook andere beperkingen, zoals een verstandelijke of motorische beperking of sociaal-emotionele problemen.

Vormen van visuele beperking

Je spreekt van een visuele beperking als iemand niet of slechts gedeeltelijk kan zien. Slechtziendheid betekent dat iemand een lage gezichtsscherpte heeft en weinig details kan waarnemen of als het gezichtsveld verkleind is. Slechtziendheid kan niet gecorrigeerd worden met een bril of contactlenzen. Als iemand blind is ziet diegene minder van vijf procent en is het gezichtsveld beperkt tot minder dan tien graden. Het kan ook zijn dat de ogen goed werken, maar dat de verwerking van de visuele informatie in de hersenen niet goed verloopt door hersenbeschadigingen, dit wordt Cerebral Visual Impairment (CVI) genoemd. CVI is bij eenderde van de blinde en slechtziende kinderen de oorzaak van de visuele beperking.

Leermiddelen op maat

Op cluster 1-scholen en in het reguliere onderwijs moet het onderwijs goed aansluiten op de onderwijsbehoeften van slechtziende of blinde leerlingen. Leraren maken daarvoor onder andere gebruik van leermiddelen en methodieken die de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van leerlingen vergroten. Voorbeelden van leermiddelen voor leerlingen met een visuele beperking zijn: vergrotingsapparatuur, brailleleesregels, piegten (braille-typemachines), loepen met speciale lichten, vergrote werkbladen, time-timers en luisterboeken en webinars. 

Prikkelen met de kieskast

Op de cluster 1-school Visio staat de communicatie met leerlingen centraal. In onderstaande video is te zien hoe leraren letten op de lichaamshouding en taal van leerlingen. Door de juiste vragen te stellen en rust uit te stralen bereiken ze een betere communicatie met de leerling. Ze laten de leerlingen zelf kiezen, begeleiden ze vanuit leerlijnen in hun ontwikkeling en zorgen voor een uitdagende en plezierige leeromgeving.

  • Deze video kan worden embed

Sociale vaardigheden oefenen bij gym

In onderstaande video zie je hoe leerlingen op Bartiméus Lochem-school een gymles en een rekenles volgen. Francien van der Werf, leraar op deze school, vertelt waarom het voor blinde kinderen zo belangrijk is om ook feedback op hun houding te krijgen en te oefenen in sociale vaardigheden.

  • Deze video kan worden embed

Dit helpt een leerling met CVI

In onderstaande video vertelt een leerling wat leren met CVI zo lastig maakt: hij kan visuele informatie niet altijd goed verwerken. Daarom zorgt de leraar dat die informatie in stukjes wordt aangeboden, en dat plaatjes een goed contrast hebben. Structuur en rust zijn ook belangrijk om goed te kunnen leren.

  • Deze video kan worden embed

Kijkstrategie en korte lesblokken

Voor Romy, een leerling met een visuele beperking, kost het meer energie om langere tijd bepaalde handelingen, bijvoorbeeld typen, uit te voeren. Daarom krijgt zij in korte blokken van 20 minuten les. In onderstaande video is te zien dat ze ook een speciale kijkstrategie aanleert, waarbij ze details leert waarnemen en het overzicht leert behouden.

  • Deze video kan worden embed

Aangepast schrijfonderwijs

In onderstaande video is te zien hoe leerlingen met een visuele beperking leren schrijven met de plusleerlijn van Schrijven leer je zo, een bestaande blokschriftmethode. Marieke van Es, leraar op De Twijn laat zien hoe ze het inzet voor het leren schrijven.

  • Deze video kan worden embed

Communiceren met muziek

Op Visio Onderwijs Breda is muziek een essentieel onderdeel van het onderwijs. Voor veel leerlingen is gesproken taal te abstract en te moeilijk om te begrijpen. In onderstaande video is te zien hoe de liedjes helpen om activiteiten en handelingen aan te kondigen of te begeleiden. De tekst geeft inhoud aan het liedje maar het is vooral de herhaling van dezelfde melodie die op den duur herkenning, veiligheid, vertrouwen en daardoor voorspelbaarheid geeft in dat wat gebeurt of gaat gebeuren.

  • Deze video kan worden embed

Zelfstandig werken met behulp van een tablet

Veel leerlingen van Visio Onderwijs gaan naar een reguliere school met ambulante begeleiding in de klas. In onderstaande video laat begeleider Arjen van de Wetering zien hoe een leerling met een visuele beperking meedraait in de reguliere lessen met behulp van een tablet en bepaalde apps.

  • Deze video kan worden embed

Meer weten?

Blijf op de hoogte

Vandaag in je mailbox. Morgen toe te passen in de klas. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang praktische tips, actuele informatie en ideeën voor jouw dagelijkse onderwijspraktijk.

Wat vind jij van Leraar24? Doe mee aan ons gebruikersonderzoek en win een boekenbon van 25 euro!Ja, ik doe mee
+