praktijk
vo

Beeldsamenvatting natuur- en scheikunde

  • Embedcode

Een beeldsamenvatting is een methode die uit twee componenten is samengesteld:

  • Ten eerste is een beeldsamenvatting een tekening van een leerling waarin de leerstof wordt weergegeven. Deze helpt de leerling om de stof makkelijker te onthouden.
  • Ten tweede is de beeldsamenvatting een contactmoment tussen leraar en leerling waarbij de tekening gebruikt wordt als medium. Je krijgt als leraar tijdens het praten met een leerling over de beeldsamenvatting een beter idee of de leerling de stof kent en begrijpt. Een plaatje met een praatje.

Leerstof tekenen

Frits Pals is de bedenker van beeldsamenvattingen. In zijn natuur- en scheikundeles maakt hij gebruik van deze methode. Hij laat leerlingen de stof van een aantal lessen omzetten in een beeldsamenvatting. In de les krijgen leerlingen tijd om deze stof te verwerken in een tekening. De leerlingen kunnen daarbij overleggen met elkaar.

Het voordeel van een beeldsamenvating is dat leerlingen de gelegenheid krijgen om de stof in zich op te nemen. Door het tekenen is de leerling langer bezig de leerstof te verkennen. Hierdoor komt de stof automatisch in het lange-termijn geheugen.

Reflectiegesprek

Als de tekening klaar is, gaat Frits Pals in gesprek met de leerling. In deze korte gesprekjes laat hij de leerling de leerstof uitleggen. De beeldsamenvatting wordt door de leerling dan gebruikt als een geheugensteuntje. De manier waarop de leerling heeft getekend en hoe hij de elementen heeft neergezet, zijn letterlijk sleutelfiguren.

Voor de leerling is een (sleutel)figuur een herinneringsijkpunt. Maar voor de leraar is een (sleutel)figuur een wegwijzer waarmee hij kan inzien hoe de leerling bijvoorbeeld de verbanden ziet in de leerstof. Het gaat dan ook niet om de kwaliteit van het tekenen. Het gaat om de symbolen in de tekeningen, de begripsvorming en de verbanden die in de leerstof begrepen moeten worden.

De tekening is in dit gesprek ook nuttig omdat deze de leerling minder de mogelijkheid geeft om zijn gebrek aan kennis of inzicht te camoufleren. Bij een tekstsamenvatting kan de leerling makkelijker gebruik maken van (aan)geleerde zinnen. Door een leerling over zijn tekening te laten, praten krijg je een veel beter idee van wat de leerling weet en begrijpt.

Positieve feedback

Het is belangrijk dat je als leraar positieve feedback geeft, actief luistert en empathie hebt voor de leerling. De leerling zal dan namelijk merken dat hij kan vertellen over de leerstof. Hij bouwt vertrouwen op. Dat is in dit gesprek erg belangrijk. Een leerling moet niet het gevoel krijgen dat zijn tekeningen niet goed zijn. Dan sluit de leerling zich af. Tekenen - Onthouden - Uitleggen

De beeldsamenvatting is niet zozeer een beoordelingsvorm. Wel kan het ingezet worden om de leerling op zijn eigen leerproces te laten reflecteren. In het gesprek vraag je aan de leerling waarom hij de leerstof op een bepaalde manier heeft getekend. Zowel leraar als leerling krijgen dan inzicht in de manier waarop de stof is en wordt verwerkt door de leerling.

Thema

Curriculum

Onderwerpen

Natuur & techniek



Daan | 23 oktober 2014

Ik zie veel positieve reacties en dat zou ik op het eerste gezicht ook denken, maar deze methode is uiterst saai voor leerlingen die daadwerkelijk goed zijn in scheikunde. Het kost veel tijd en is irritant. hiermee rem je creativiteit. En bereid in de derde klas ook niet voor voor de vierde klas waardoor ze een enorme klap in het gezicht zullen krijgen wanneer de eerste toetsweek er is.


Ingrid Stoop | 13 maart 2014

Fantastisch deze leraar! Leerling centraal. En stimuleren het op hun eigen manier op te nemen, te verwerken, op te slaan/ te onthouden en weer te gebruiken. Dat is leren HOE te leren. En de leerlingen hebben er zichtbaar plezier in! Ook wanneer je het jonge kind al een eigen strategie laat ontwikkelen en de basisinformatie meteen op de handige plaats te onthouden geeft een goed fundament. Voor iedereen anders. leerling centraal.

E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.