Leren samenvatten

lerarenredactie | bijgewerkt op 02 maart 2011

Samenvatten is het weglaten, vervangen en behouden van informatie. Het is één van de meest effectieve vaardigheden die leerlingen kunnen ontwikkelen als hulpmiddel bij het herkennen en begrijpen van de belangrijkste aspecten van wat ze leren.

Bij samenvatten is het belangrijk dat je je bewust bent van de structuur van de informatie. Hoe meer iemand zich bewust is van die structuur, hoe beter hij in staat is die informatie samen te vatten. Leerlingen bewust maken van een specifieke structuur in de informatie helpt hen bij het samenvatten.

Daarnaast is het belangrijk de informatie eerst diepgaand te analyseren. Strategieën waarin het analytische aspect van het maken van een samenvatting wordt benadrukt, zijn het meest effectief.

Er zijn strategieën om samenvatten, dus het weglaten, vervangen en behouden van informatie, gemakkelijker te maken. Eén van die strategieën is de volgende:

  • laat onbelangrijke zaken die niet nodig zijn voor een goed begrip van de tekst weg;
  • laat overbodige zaken weg;
  • vervang opsommingen door een overkoepelende term (bijvoorbeeld: tulpen, rozen, margrieten = bloemen);
  • kies een themazin, of bedenk er zelf een als deze ontbreekt.

Naast strategieën kun je ook samenvattingsschema’s gebruiken. Een samenvattingsschema bestaat uit een reeks vragen die een leraar de leerlingen voorlegt om belangrijke elementen voor specifieke typen informatie te destilleren.

In deze video geeft leraar Ruby Otter van CNS Abcoude met haar klas het schoolvoorbeeld van samenvatten.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.