Leraar24 logo
Interactief voorlezen met digitale prentenboeken vergroot woordenschat
onderzoek
po

Interactief voorlezen met digitale prentenboeken vergroot woordenschat

Voor een goede taalvaardigheid is het essentieel dat kinderen over voldoende woordenschat beschikken. Kinderen met een beperkte woordenschat lopen al gauw een taalachterstand op. Bij interactief voorlezen worden kinderen actief betrokken bij het voorlezen: ze kijken, luisteren, praten, spelen en ontdekken. Het helpt ze om hun woordenschat en verhaalbegrip te vergroten. Interactief voorlezen kan ook met digitale prentenboeken.

Leraar leest voor van een tablet aan haar leerlingen.

Interactie bij het voorlezen van een verhaal helpt om kinderen uit te dagen voor een gesprek over het prentenboek. Tijdens zo’n gesprek gaan onbekende woorden leven en begrijpen de leerlingen de verhaallijn beter. Herhaald voorlezen helpt kinderen ook woorden beter onthouden. Bovendien begrijpen ze de structuur van het verhaal daardoor beter dan wanneer ze het verhaal maar één keer horen.

Voorlezen via het Digibord

Het programma Divo (Digitaal ondersteund Voorlezen) maakt gebruik van alle aspecten van interactie die belangrijk zijn bij voordelen. Via Divo krijgen leerlingen uit groep 1 tot en met 3 gedigitaliseerde prentenboeken voorgelezen via het digibord. De leraar stelt de kinderen vervolgens vragen, die de verhaallijn en de gebruikte woorden moeten verduidelijken. Daarnaast oefenen kinderen hun woordenschat op de computer. Onderzoek wijst uit dat het verhaalbegrip en de woordenschat met behulp van het programma wordt vergroot.

Digitale prentenboeken vergroten woordenschat en verhaalbegrip

Leerlingen die aan Divo deelnamen werden 2,5 jaar gevolgd. Ze leerden meer woorden, hadden een beter begrip van de verhalen en konden beter relaties leggen tussen verhaalelementen. Ze haalden hogere scores op de methodegebonden toetsen, zoals productieve woordenschat en verhaalbegrip, dan leerlingen die de reguliere lessen volgden. Ook vier maanden na de Divo-interventie scoorden de leerlingen uit de experimentele groep nog steeds hoger dan de controlegroep. Het programma heeft daarnaast een positief effect op de receptieve woordenschat van kleuters: het aantal woorden dat de kleuters kennen. De onderzoekers konden niet aantonen of Divo effect heeft op algemene taalvaardigheid, begrijpend luisteren en begrijpend lezen.

Voorwaarden aan digitale prentenboeken

Divo werkt met geanimeerde prentenboeken die interactief zijn gemaakt. De leraar introduceert het filmpje op het digibord en na afloop gaan de kinderen aan de slag met de vragen. Divo maakt gebruik van onder andere het digitale prentenboekenprogramma Bereslim. Niet alle digitale prentenboeken zijn automatisch een goed hulpmiddel bij taalverwerving bij het bevorderen van de woordenschatontwikkeling en het verhaalbegrip. Ze moeten daarvoor aan een aantal voorwaarden voldoen:

  • Ze moeten interactief zijn. Kinderen leren meer met vragen en uitleg tussendoor.
  • Leerlingen moeten zelf betekenis kunnen geven (making meaning). Dat werkt beter dan wanneer ze uitleg krijgen (taking meaning).
  • Het digitale prentenboek moet functioneel zijn. Er moet een goede balans zijn tussen plaatjes en tekst. Dat maakt het aantrekkelijker en verhoogt de betrokkenheid.

Verder is een goede feedback van de leraar van belang. Stimuleer kinderen na te denken en het nog eens te proberen en leg uit waarom een antwoord goed of fout is.

Woordenschat trainen met online oefeningen

Divo leest niet alleen voor. Er is ook een speciaal woordenschatprogramma voor ontwikkeld. Daarmee kunnen leerlingen zelfstandig woorden en begrippen uit een behandeld prentenboek oefenen op de computer, als aanvulling op de Divo-les. Het is een online programma met filmpjes van de prentenboeken en bijbehorende oefeningen zijn ingevoerd. In groep 3 praten de kinderen samen over het verhaal. Dit helpt om een omgeving te creëren die het gebruik van leesstrategieën bevordert.

Meer weten?

Thema

Curriculum

Onderwerpen

Nederlands


Magda van Tilburg | 2 februari 2020

L.S.

Als aanvulling op uw uiterst effectieve DIVO programma wil ik u wijzen op de non-profit verhalensite booxalive, waarop ook gratis digitale prentenboekjes staan. Mét tekst en voice-over (die uiteraard is uit te zetten, al naar gelang leraar of begeleider wenst).
Zou u daar ook aandacht aan willen besteden, of het vermelden waard vinden?

Dit is de startpage voor de kleuterverhaaltjes: booxalive
Dit is de insteek van de site: over-boox-alive

Bij voorbaat hartelijk dank voor uw aandacht,
met vriendelijke groetjes,
Magda van Tilburg (illustrator/taalkundige/webmaster)

E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.


In gesprek

Voor vragen over het onderzoek kunt u contact opnemen met Marijke Mullender-Wijnsma, onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen

Leraar24 is een samenwerking tussen