Mondige ouders? Samenwerken brengt je verder
onderzoek
po vo mbo so

Mondige ouders? Samenwerken brengt je verder

Een (boze) ouder die het niet eens is met jouw beslissingen. Hoe ga je daarmee om? Mirjam Stroetinga, onderzoeker en lerarenopleider bij de Marnix Academie, promoveerde op samenwerken met ouders en geeft advies.

© Rijksoverheid

Samen met vakbond CNV deed actualiteitenprogramma EenVandaag onderzoek onder 451 leraren in het po, vo en mbo naar veiligheid in het onderwijs. Van de ondervraagde leraren maakt 43 procent weleens fysiek geweld mee door ouders of leerlingen. Daarnaast vindt 68 procent van de ondervraagde leraren dat het schoolbestuur meer moet doen aan de veiligheid op school.

Zelfbeeld en zelfvertrouwen

EenVandaag maakte naar aanleiding van dit onderzoek een reportage over geweldsincidenten tegen leraren. Mirjam Stroetinga vindt het jammer dat het in de media vaak gaat over lastige, boze of agressieve ouders. Stroetinga is onderzoeker en lerarenopleider bij de Marnix Academie en promoveerde op het onderwerp ‘Samen met ouders werken aan opvoeding in het basisonderwijs’. Ze maakt ook de podcast 10 minuten: Over samenwerken met ouders in het basisonderwijs, met theoretische kennis en verhalen uit de praktijk.
 
Op de lerarenopleiding leert ze studenten naar zichzelf te kijken in het contact met ouders. “Waarom heeft dat contact een bepaald effect op jou? Hoe raakt het jouw waarden, overtuigingen en persoonlijke ervaringen? Samenwerken met ouders is mensenwerk: daarvoor is het van belang dat je jezelf goed in beeld hebt.”

Belang niet onderschatten

Uit haar promotieonderzoek blijkt dat medemenselijkheid een belangrijk onderdeel is van goed samenwerken met ouders. Leraren mogen niet onderschatten hoe belangrijk ouders voor kinderen zijn, meent Stroetinga. “Heb je moeite met een ouder? Dan doet dat ook iets met je verhouding met de leerling. Goed contact met de ouders is van essentieel belang voor de ontwikkeling van het kind. De basis van dat contact is dat je er als professional van uitgaat dat ouders handelen vanuit de beste intenties.”

‘Goed contact met de ouders is van essentieel belang voor de ontwikkeling van het kind’

Stel vragen en luister

Het valt Stroetinga op dat in het onderwijs geklaagd wordt over mondige ouders. Ze benadrukt dat een mondige ouder ook een betrokken ouder is. “Je kunt daar als leraar je voordeel mee doen.” De aflevering over hoogbegaafdheid van haar podcast is volgens Stroetinga een goed voorbeeld. “Ouders van hoogbegaafde leerlingen lezen zich vaak heel goed in. Je kunt als leraar denken: deze ouders nemen mij niet serieus. Maar je kunt ook denken: het zijn experts die hun kind goed kennen. Vraag aan de ouders wat ze hebben uitgezocht en of je die informatie ook mag lezen. Door ouders op die manier te benaderen, verandert de dynamiek. Er valt een wereld te winnen als je meer vragen stelt en naar ouders luistert.”

5 tips voor een goede samenwerking met ouders

Mirjam Stroetinga promoveerde op het onderwerp samenwerken met ouders en schreef hierover het proefschrift Teachers’ Collaboration with Parents on Upbringing in Primary Education (pdf). Ze geeft vijf tips voor leraren.

Tip 1: Doe zelfonderzoek

“Treed ouders met waardering tegemoet en doe zelfonderzoek als dat niet lukt. Wat maakt dat deze ouder mij onzeker maakt? Wat kan ik doen om meer ontspannen contact te hebben? Bedenk ook dat fijn contact met ouders je werkplezier vergroot.”

Tip 2: Stel vragen

“Kom je ouders tegen die heel andere opvattingen hebben dan jij? Stel vragen en durf open te zijn. Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik merk dat dit bij mij vragen oproept’. Benoem het ook als iets je bezighoudt of als een kind bepaald gedrag vertoont. Vertel ouders dat je het goed wil begrijpen. Ouders zullen jouw betrokkenheid bij hun kind waarderen.”

Tip 3: Vind elkaar

“Probeer elkaar te vinden. Investeer in de relatie en benoem ook de kleine dingen, zodat ouders zich gehoord en gezien voelen. Je hoeft niet altijd stevig in je schoenen te staan. Mijn promotieonderzoek laat zien dat het juist goed kan werken als je je kwetsbaar opstelt en begripvol bent richting ouders.”

Tip 4: Zet de deur open

“Beperk oudercontact niet tot het tienminutengesprek. Zeker als de leerling erbij aanwezig is, vinden ouders het soms lastig om te praten over hun zorgen of de hoop die ze hebben voor hun kind. Maak aan het begin van het jaar kennis met de ouders en zorg dat je benaderbaar bent: zet de deur open en houd korte lijnen. Hiermee voorkom je hoog oplopende ergernissen.”

Tip 5: Vul niet in voor de ander

“Je weet niet wat er speelt bij een ouder. Er kan een hele wereld schuilgaan achter bepaalde emoties. Je kunt iets snel verkeerd begrijpen of interpreteren. Vraag dus wat er aan de hand is. Of benoem het: ‘Ik zie dat het je emotioneert. Kom even zitten en vertel’.”
 

Gouden praktijkvoorbeeld

Het contact tussen ouders, leraren en de leerling wordt ook wel de gouden driehoek genoemd. Mirjam Stroetinga hoorde van een schooldirecteur het volgende praktijkverhaal: een vader van drie jonge leerlingen op een basisschool liet soms duidelijk zijn onvrede blijken in het klaslokaal. De schooldirecteur bood hem na zo’n uitval een keer een kop koffie aan. Ze zei simpelweg: ‘vertel’. En nam de tijd om te luisteren. Omdat hij zich gehoord voelde, kon de vader inzien dat het onwenselijk is om te schreeuwen in het klaslokaal. Ze spraken af dat de vader naar de schoolleider toe zou komen als zijn boosheid weer opkwam. Dat gebeurt nog steeds af en toe, maar nun corrigeert de vader zichzelf en loopt haar kantoor binnen.

Stroetinga vindt dit een goed voorbeeld van de gouden driehoek. “Het laat zien dat ook deze vader welkom is op school en wordt gerespecteerd. Zo bouw je een accepterende omgeving rondom ieder kind. Het is voor kinderen heel belangrijk dat hun ouders voor vol worden aangezien. Dat is waar de gouden driehoek over moet gaan: dat iedereen een stoel aan de tafel rondom het kind heeft en dat die stoel voor iedereen even groot is.

Meer weten?

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang elke maand de beste artikelen en video’s van Leraar24 in je mailbox.