Actief Historisch Denken: interactieve werkvormen voor geschiedenis

lerarenredactie | bijgewerkt op 02 maart 2012

Leraren en vakdidactici geschiedenis ontwikkelden een reeks interactieve werkvormen waarmee de leerling niet alleen historische feitenkennis vergroot, maar tegelijkertijd historische vaardigheden leert ontwikkelen. Deze leeractiviteiten worden Actief Historisch Denken genoemd.

De geschiedenisles van tegenwoordig gaat verder dan het leren van historische feiten. Leerlingen worden gestimuleerd om analyses te maken, verbanden te leggen, en gebeurtenissen in een groter geheel te plaatsen. De werkvormen van Actief Historisch Denken stimuleren deze vaardigheden en zorgen ervoor dat zij deze vaardigheden actief gaan inzetten. 

Bij het toepassen van deze werkvormen is het voor de leraar belangrijk om specifiek stil te staan bij:

Kenmerken van Actief Historisch Denken

Onder actief historisch denken verstaan we dat leerlingen de historische werkelijkheid niet als een vanzelfsprekendheid aanvaarden, maar beoordelen vanuit een historische invalshoek. Actief Historisch Denken wordt gekenmerkt door de volgende uitgangspunten:

  • Leerlingen (re)construeren de geschiedenis op grond van een vraag of probleem.
  • Meerdere antwoorden zijn mogelijk, argumentatie en afweging daarvan staan centraal.
  • Historische voorkennis van leerlingen moet worden ingezet om tot antwoorden te komen.
  • Samenwerkend leren. Leerlingen werken in groepjes aan het oplossen van een probleem of beantwoorden van een vraag.
  • Het denkproces van de leerling is expliciet zichtbaar voor de leraar (brains on the table).
  • Niet enkel aandacht voor kennis maar ook voor vaardigheden en het proces van historisch denken.

Samenwerken in groepjes

In elke werkvorm van Actief Historisch Denken werken leerlingen samen in groepjes. Als leerlingen overleggen met elkaar kan de leraar beter luisteren naar de redeneringen van de leerlingen dan in een klassikale setting. Het voordeel voor de leerling is dat je samen meer weet dan alleen. Interactie is erg belangrijk bij het creëren van nieuwe kennis. 

Meer weten over activerende werkvormen voor de geschiedenisles?

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.