Afscheid van groep 8: kies je voor musical of eindfilm?
Op veel scholen werken leerlingen van groep 8 toe naar een spetterende afscheidsavond. Dat kan zowel met een musical als met een eindfilm. Welke vorm kies je voor jouw klas, wat zijn de kansen en uitdagingen en hoe doen andere scholen dat? Leraren vertellen over hun keuze en geven tips.
Op de Nassauschool in Hilversum is de musical al jaren een vast onderdeel van het afscheid van groep 8. Leerkracht Laurie Hinfelaar vindt dat een meerwaarde, ook al brengt de organisatie ervan de nodige uitdagingen met zich mee. “Ik heb dit jaar maar negen groep acht-leerlingen die ook nog eens in een combinatiegroep zitten met groep zeven. Dat maakt het een puzzel om alles georganiseerd te krijgen.”
Tips voor het maken van een musical
De ervaringen en tips van Laurie Hinfelaar op een rij:
Voor iedereen een passende rol
Niet alle leerlingen worden enthousiast van het idee op een podium te staan. Maar Hinfelaars ervaring is dat uiteindelijk al haar leerlingen het leuk vinden. “Het is belangrijk dat iedereen een rol heeft die bij hem of haar past. Daarom laat ik ze die zelf kiezen. Ze mogen opschrijven welke rol hun voorkeur heeft, of ze een dubbelrol zouden willen en of ze een grote of juist een kleine rol willen. Doordat ze die keuze zelf maken, committeren ze zich daaraan.”
Extra rol voor groep 7
Vanwege de combinatieklas van Hinfelaar is het voor haar praktischer om ook groep 7 een rol te geven in de musical. “Die leerlingen doen mee met de liedjes. Daardoor hebben we versterking op het podium en kunnen we tussen de lessen door even met elkaar een liedje oefenen.”
Het repeteren van de musical zelf vraagt flexibiliteit van zowel de leraren als leerlingen, merkt Hinfelaar. “Ik heb dit jaar een stagiair, dat maakt het makkelijker om groep zeven en acht even te splitsen. Maar als dat niet lukt, neem ik groep zeven mee naar de gymzaal en werken de leerlingen daar voor zichzelf.”
Laurie Hinfelaar adviseert hulp in te schakelen. “Als leraar kun je niet alles alleen doen. Je hebt ouders of andere hulptroepen nodig bij het repeteren, bij de aankleding en bij de techniek.”
Een uniek script
Omdat een kant-en-klaar script meestal niet geschikt is voor een kleine groep leerlingen, krijgt Laurie Hinfelaar hulp van een bevriende regisseur. “Hij komt elk jaar helpen en leert onze leerlingen hoe je spreekt op het podium of hoe je iets kunt spelen. Dit jaar schrijft hij ook de musical, in samenspraak met de leerlingen. Op die manier past de musical bij hun interesses. Dat maakt de kans dat leerlingen hun rol echt leuk vinden nog groter.”
Spanning hoort erbij
De afscheidsavond is voor veel leerlingen spannend. Toch ziet Laurie Hinfelaar dat juist als een kans. “Ik denk dat het goed is als leerlingen iets doen wat ze heel spannend vinden en daar achteraf met trots op terug kunnen kijken. Want later zullen ze nog meer dingen moeten doen die spannend zijn. Een zaal met ouders die begrip hebben voor de spanning is juist een veilige omgeving om hiermee te oefenen. De groep acht-musical is een bijzonder moment waar leerlingen jaren naar uitkijken. Als je daar dan eindelijk zelf aan mee mag doen, is dat echt een mijlpaal.”
Tips voor het maken van een eindfilm
Het afgelopen jaar maakte groep 8 van de Waalse Louise de Colignyschool uit Den Haag voor het eerst een eindfilm in plaats van een musical. Dat was de wens van de leerlingen. Leerkracht Paulien de Kleer-Van der Werff: “Ik had een kleine groep van veertien leerlingen, die geen van allen warmliepen voor zingen en toneelspelen. Een musical oefenen zou dus een uitdagend traject worden.”
De ervaringen en tips van Paulien De Kleer-Van der Werff op een rij:
Minder repeteren
Oefenen voor een eindfilm kost ongeveer de helft minder tijd dan repeteren voor een eindmusical, schat De Kleer-Van der Werff in. “Natuurlijk hebben we de teksten uit het script goed geoefend, maar je hoeft bijvoorbeeld geen liedjes te leren. Ook zijn de scènes vaak korter en kunnen de leerlingen tijdens de opnames het script erbij houden. Ook al ken je de tekst uit je hoofd, tussen de opnames door kun je op die manier de volgende scène nog even checken.”
Flexibel script
De Kleer-Van der Werff werkte met een kant-en-klaar script via een aanbieder van eindfilms. “Dat gaf houvast, en tegelijkertijd was er ook genoeg ruimte om aanpassingen te doen. In sommige scènes hebben we één rol gesplitst en aan twee leerlingen gegeven, zodat ze vaker in beeld waren. En we hebben de namen uit het script aangepast naar de echte namen. Zo werd het echt onze eigen film.”
Relaxte afscheidsavond
“Op de afscheidsavond was er een rode loper en een fotograaf om de filmsterren een groots welkom te heten. De gymzaal toverden we om tot bioscoop door de ramen af te plakken. De avond zelf was ook rustiger voor ons als lerarenteam. We hoefden geen licht en geluid te regelen, geen podium op te bouwen, alleen maar de film te vertonen.”
Geen zenuwen
De leerlingen die liever niet op het toneel wilden staan, bleken het geen probleem te vinden om voor de camera te acteren. “Ze vonden het zelfs superleuk. We hebben alles op een zondag opgenomen, zodat we de school voor onszelf hadden, en dat was voor niemand een probleem. De opnamedag zelf vonden ze spannend, maar doordat de cameraman ze geruststelde, werd het een ontspannen dag.”
Eindvoorstelling in het speciaal onderwijs
De Van Koetsveldschool is een school in Amsterdam voor ZML-onderwijs. De schoolverlaters geven een eindvoorstelling onder leiding van dansleraar Tanja Jager. Op deze manier wordt de schoolcarrière van de leerlingen feestelijk afgesloten, samen met hun ouders.
Meer weten?
- Hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder vertelt in zes video’s over de verborgen kracht van de eindmusical in groep 8 en geeft tips.
- Op het YouTube-kanaal van de Benny Vreden Academy staan veel video’s met acteer- en repeteertips.
- Filmscripts en antwoorden op vragen over het maken van een eindfilm, vind je op Eindfilmmaken.
- Gaan leerlingen van groep 8 naar de brugklas? Lees dan deze tips voor een soepele overgang.
