Maatwerk met onderwijs in units: zo werkt dat in de praktijk
praktijk
po so

Maatwerk met onderwijs in units: zo werkt dat in de praktijk

Geen jaarklassen, maar onderwijs aan units van wel 80 leerlingen die les krijgen van leraren, specialisten en ondersteuners. Tientallen scholen hebben hun onderwijs op die manier georganiseerd om leerlingen beter passend onderwijs te kunnen geven. Hoe werkt dat in de praktijk en wat betekent het voor leerlingen en leraar?

Een leraar geeft uitleg aan twee leerlingen
Foto: Paul Voorham © Paul Voorham

Na een aantal experimenten onder de noemer SlimFit, is een groep scholen in het basis- en voortgezet onderwijs overgestapt op onderwijs in units of leerpleinen. Het doel is om onderwijs te geven dat beter is afgestemd op de behoefte van de leerlingen.

Meer en beter samenwerken

Zo heeft basisschool Op ’t Hof in Tricht de jaarklassen afgeschaft en werken de school met units van groep 1-2, groep 3-4-5 en groep 6-7-8. Leraren geven instructie aan een unit en daarna gaan leerlingen in kleinere groepen zelfstandig aan het werk. Ze krijgen daarbij zo veel mogelijk begeleiding op niveau van een andere leraar. Elise Hakkert, leraar van de unit 3-4-5, vertelt in de video hierboven dat een goede taakverdeling en overleg met collega’s essentieel zijn voor het succes van onderwijs in units. Maar ook dat leerlingen meer en beter samenwerken door het onderwijs zo in te richten.

Leraren effectief inzetten

Ook OBS Wereldwijzer in Hoorn heeft unitonderwijs ingevoerd. De school zet op deze manier leraren in op hun expertise en klassenassistenten voor de ondersteuning. Dat is ook voor de kleutergroepen goed te doen volgens directeur Marietje de Jong. In de video is te zien hoe de school ontwikkelingslijnen in kaart heeft gebracht. En hoe ook het gebouw is aangepast aan de nieuwe manier van werken.

  • Embedcode

Vakexperts voor maatwerk

Op OBS De Klimop uit Ter Apelkanaal krijgen leerlingen op hun eigen niveau instructie door een vakspecialist. Als leraar heb je niet meer één groep onder je hoede, maar specialiseer je je in een vakgebied. Je hebt dus telkens een andere groep voor je. Er zijn vakspecialisten voor alle kernvakken: rekenen, lezen en taal.
Het lesrooster bestaat uit een half uren model waarbinnen leerlingen een half uur instructie krijgen en daarna een half uur lesstof verwerken op het leerplein. De leraren geven instructie via het interactieve directe instructie model (IGDI). De leerlingen werken met een weektaak waarop ze zien wanneer ze instructie krijgen, waar ze moeten zijn en wat ze moeten doen. Marleen Regts, vakspecialist taal en begrijpend lezen, kan haar liefde voor het vak taal goed kwijt in het onderwijs. ‘Je kunt niet alleen kinderen beter maatwerk geven maar collega’s ondersteunen als zij vragen hebben over taal’, vindt zij.

  • Embedcode

Units in het speciaal onderwijs

Ook De Bolster, een school voor speciaal basisonderwijs in Wijchen, werkt met units. Leerlingen openen de dag gezamenlijk en werken daarnaast zelfstandig in kleine groepjes op hun eigen niveau met behulp van een taakbrief. Unitleider bovenbouw Marie-Louise Benda vertelt in de video over deze effectieve manier van werken. Leerlingen leren van van elkaar door mee te kijken met andere groepjes. Ook hier is goed overleg tussen collega’s van belang. Met elkaar zijn ze verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de leerlingen binnen de unit. Ook het schoolgebouw is op het unitonderwijs aangepast: er zijn ruime units, instructieruimtes, een Bolsterplein en bijbehorende ict-voorzieningen. Het unitonderwijs bij de Bolster is, net als op OBS De Klimop, georganiseerd volgens de aanpak van Teamonderwijs op Maat (TOM).

  • Embedcode

Geen unitonderwijs zonder een onderwijsvisie

Onderwijs in units was één van de vijf experimenten van de Innovatie Impuls Onderwijs (IIO). Dit initiatief uit 2011 was bedoeld om het onderwijs te vernieuwen en te verbeteren. Meer dan 50 scholen in Nederland probeerden onderwijs in units uit onder de noemer SlimFit. De evaluatie van de experimenten leverde positieve punten en aandachtspunten op. Leraren geven aan het fijn te vinden om hun specialisatie uit te kunnen oefenen. Het is gemakkelijker om aan te sluiten bij de onderwijsbehoefte van leerlingen en scholen kunnen leraren flexibeler inzetten. Succesvol onderwijs in units staat of valt met een visie op onderwijs. Neem daarom de tijd als organisatie om een ingrijpende verandering als deze in te voeren.

Meer lezen?

 

Blijf op de hoogte

Vandaag in je mailbox. Morgen toe te passen in de klas. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang praktische tips, actuele informatie en ideeën voor jouw dagelijkse onderwijspraktijk.