Goochelen met aandacht van leerlingen, hoe werkt dat?

lerarenredactie | bijgewerkt op 05 september 2018

Wat is de overeenkomst tussen een goochelaar en een leraar? Ze moeten allebei goed zijn in het creëren, vestigen en verplaatsen van aandacht. Ook leerlingen zijn vaak goed in het vestigen van aandacht op allerlei zaken in plaats van de les. Bas Jacobs, leraar Nederlands én goochelaar, laat in deze video’s zien hoe je een discussie met leerlingen voorkomt door te ‘goochelen’ met aandacht, tijd of verwachtingen. Met praktische tips laat hij zien hoe je dit toepast in de les.

Aandacht is essentieel in het onderwijs. Er kunnen verschillende situaties voorbijkomen die de aandacht voor de les naar iets anders verplaatsen. Net zoals goochelaars zijn ook leerlingen ware kunstenaars in het verplaatsen van aandacht: door in discussie te gaan, kliergedrag, een flauwe grap te maken of een onnodige vraag te stellen. Als leraar trap je er al snel in om direct te reageren op dit negatieve gedrag. Maar hoe mooi zou het zijn als jij als leraar op speelse wijze de aandacht kunt afleiden van de ordeverstoring. Zodat jij bepaalt waar de aandacht in de les naartoe gaat en niet je leerlingen!

Goochelen met aandacht, tijd en verwachtingen

Hoe bepaal je als leraar waar de aandacht naartoe gaat? Je kunt dit doen door te ‘goochelen’ met aandacht, tijd of verwachtingen. Herken ‘aandachtverplaatsers’ en bedenk vooraf slimme speelse manieren om de aandacht weer terug te leiden.

  • Goochelen met aandacht
    Bij kliergedrag kun je de leerling afleiden door het stellen van een vraag zoals: ‘Bij welke opdracht ben je?’ Dan ligt de focus weer direct op het werk in plaats van op het gedrag. Zorg dat je altijd een rijtje met vragen paraat hebt.
  • Goochelen met tijd
    Goochel met tijd door bij discussies of conflicten aan te geven dat je het probleem op een later moment bespreekt of oplost. De boosheid of irritatie is dan vaak alweer gezakt.
  • Goochelen met verwachtingen
    Doe of zeg iets wat leerlingen niet verwachten. Bijvoorbeeld een onverwachte grap, een originele waarschuwing of een verrassend compliment. Daarmee leid je de aandacht af van de verstoring en kun je weer sneller verder met de les.

Andere tips om de aandacht vast te houden

Met deze tips kun het gedrag van leerlingen beïnvloeden zonder de sfeer te bederven.

  • Geef positieve aandacht en gemeende complimenten.
  • Gebruik humor om de aandacht af te leiden.
  • Laat je nooit verleiden om in discussie te gaan met leerlingen.
  • Maak onderscheid tussen lastig gedrag en probleemgedrag. Ze hebben beide een andere aanpak nodig.
  • De eerste minuten van de les zijn cruciaal. Heb je dan de aandacht vast, dan verloopt de rest van de les waarschijnlijk ook rustiger. Laat het begin van de les dus nooit verstoren door ‘aandachtverplaatsers’.
  • Heb persoonlijke aandacht voor elke leerling en investeer in een goede relatie.
  • Ben voorspelbaar in het aanpakken van ordeverstoringen en bouw het geven van straffen op. Begin met een waarschuwing of terechtwijzing, ga daarna over op kleine straffen en stuur er in het laatste geval pas een leerling uit.
  • Let op je non-verbale communicatie. Hoe je iets zegt is vaak belangrijker dan wat je zegt.

Meer weten?

Wil je meer weten over hoe je op speelse en effectieve manier orde houdt in de klas? Lees dan op leraar24.nl de artikelen Lessen in orde en Speels gedrag beïnvloeden.

Wil je meer weten over Goochelen met aandacht of in contact komen met Bas Jacobs? Kijk dan op de website Goochelenmetaandacht.nl.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.