In Gesprek
In Gesprek

Heeft u een aanvulling op dit artikel, een praktijkervaring die u wilt delen, of wilt u juist een vraag stellen?

Discussieer mee via LinkedIn
Praktijk

Video inzetten in de les

Kennisnet | Gepubliceerd op 21 april 2015, bijgewerkt op 28 april 2015

  • PO
  • VO
  • MBO
  • SO

Dit artikel gaat over de didactische meerwaarde van video of film en geeft antwoord op de vragen:  Wat zijn voorwaarden voor effectiviteit van videobeelden? Wat zijn goede voorbeelden van videogebruik in de les? Hoe maak ik zelf een video?

Wil je meer weten over wat video/filmtechnieken kunnen doen voor het anders organiseren van je lessen? Bekijk dan de artikelen ‘Flipping the classroom’ en ‘Onderwijs op afstand’.

Wat weten we?

Het inzetten van video past bij veel onderwijskundige functies. Bijvoorbeeld bij het activeren van voorkennis, informatie presenteren, feedback geven en reflecteren, oefenen en creëren, communiceren en beoordelen.  Zo kun je video in verschillende fasen van het leerproces inzetten: de voorbereiding, de uitvoering en de evaluatiefase.

Uit onderzoek blijkt dat leerlingen die al meer van een onderwerp weten hun voorkennis beter activeren met statische plaatjes (dus zónder video). Dit komt doordat zij met behulp van hun voorkennis in staat zijn de plaatjes ‘mentaal te animeren’. Leerlingen die nog weinig van een onderwerp weten activeren hun voorkennis wel beter met animaties. Mentaal animeren van plaatjes is het meest effectief, maar vereist dus voorkennis.

Hoe zien goede videobeelden voor het onderwijs eruit?

Om leerlingen goed te laten leren van videobeelden moeten deze aansluiten bij de werking van het geheugen. Wat betekent dat voor hoe het bewegende beeld eruit moet zien?

Het segmentatieprincipe
Als de leerlingen nog niet veel voorkennis hebben over het onderwerp is het effectief om de video in stukjes op te knippen. Leerlingen krijgen zo steeds even de gelegenheid om de informatie te verwerken voordat zij weer nieuwe informatie krijgen. Als leerlingen al meer weten over een onderwerp is segmentatie niet effectief.

Het ‘in je eigen tempo principe’
Als leerlingen zelf het presentatietempo van een video kunnen bepalen, geeft dat hun de ruimte om de nieuwe informatie goed te verwerken.

Aandacht richten met signalering
Signalering betekent: de aandacht richten naar de meest relevante aspecten van het leermateriaal.  Signalering in videobeelden kan door het gebruik van bepaalde videotechnieken (inzoomen), of door het toevoegen van visuele cues (pijltjes of gekleurde kaders) of sociale cues (intonatie, gebaren).

Gebruik van modelvoorbeelden
Mensen leren van het goede voorbeeld van anderen: observationeel leren van voorbeelden. In een ‘videomodelvoorbeeld’ doet iemand (het ‘model’, bijvoorbeeld de leraar) een taak of handeling in beeld voor, gecombineerd met een voice-over. Leerresultaten na het bestuderen van voorbeelden (afgewisseld met zelf oefenen) zijn beter dan na alleen zelf oefenen.

Het werkt overigens beter als de lerenden het gezicht van ‘het model’ niet zien. De aandacht wordt dan volledig gericht op het volgen van de taak en niet op het gezicht van het model.

Dat betekent voor de praktijk

Gebruik maken van bestaand materiaal

Er is heel veel video- en filmmateriaal beschikbaar. Bijvoorbeeld op YouTube en specifiek voor het onderwijs op Wikiwijsleermiddelenplein. Ook zijn er meer vakgerichte websites waar je filmpjes kunt vinden.

Bij het zelf maken van een video kun je het volgende stappenplan gebruiken.

Zelf een video maken

Afbakening van het onderwerp en het doel formuleren.
Een videofilm moet niet te lang duren of te breed en daardoor oppervlakkig worden. In deze stap formuleer je een concreet en afgebakend doel voor je video.

Uitwerken van de inhoud in een script
In deze stap ga je je de inhoudelijke leidraad voor je video uitwerken in een script of scenario. Hoe gaat jouw video eruit zien? Wie of wat ga je filmen? En waar en in welke volgorde? En hoe lang mag de film en mogen de scènes duren?

Het filmen zelf
Aandachtspunten bij het filmen zijn: maak niet te veel bewegingen met de camera (in- en uitzoomen of van links naar rechts) en let op het geluid. Zijn er niet te veel afleidingen en geluiden op de achtergrond?

De montage
Monteren kost vaak veel tijd, afhankelijk van de kwaliteit van je script, het montageprogramma dat je gebruikt en de eisen die je zelf stelt. Let bij het monteren op de rode draad en de opbouw van je verhaal.

De lancering en promotie
Laat de video eerst eens aan iemand zien die niets van het onderwerp weet. Is het voor diegene begrijpelijk? Vervolgens kun je de video inzetten voor het doel dat je voor ogen had: voor collega’s, leerlingen, als onderdeel van een online les etc.

Handreikingen

Referenties

Titel Educatieve videotoepassingen in het VO
Beschrijving Uitgevoerd door Universiteit Utrecht / Kennisnet
Auteur(s) F. Alons
Jaar 2008

Titel Effectief leren van multimediale leerbronnen - inleiding en deel 1
Beschrijving 4W Uitgave 4-2013, Kennisnet
Auteur(s) Liesbeth Kester, Jeroen van Merriënboer
Jaar 2013

Titel Waarom leren leerlingen meer van animaties met pauzes?
Beschrijving 4W Uitgave 3-2014, Kennisnet
Auteur(s) Ingrid Spanjers e.a.
Jaar 2014

Titel Voorbeeldig leren
Beschrijving Uitgevoerd door de Erasmus Universiteit
Auteur(s) T.A.M.J. van Gog
Jaar 2013

Titel Observationeel leren van videovoorbeelden
Beschrijving 4W uitgave 1-2012, Kennisnet
Auteur(s) Vincent Hoogerheide, Sofie Loyens, Tamara van Gog
Jaar 2012

Titel Learning from video modeling examples: Effects of seeing the human model's face
Beschrijving Computers & Education, 72, 323-327.
Auteur(s) Gog, T. van, Verveer, I. & Verveer, L.
Jaar 2014

Reacties (0) en waardering

Totale waardering artikel:
(34 waarderingen)

Schrijf zelf een reactie

Als u uw emailadres invult kunnen wij reageren op uw reactie. Het emailadres wordt niet op de site getoond.

Gerelateerd