Praat met leerlingen over internet: 4 tips en voorbeeldvragen
praktijk
po vo mbo

Praat met leerlingen over internet: 4 tips en voorbeeldvragen

Internet speelt een belangrijke rol in het leven van ieder kind. Omdat internet ook gevaren met zich meebrengt, is het verstandig om met leerlingen te praten over hun digitale ervaringen. Maar hoe doe je dat? Met 4 praktische gesprekstips en voorbeeldvragen helpen we je om te praten over internet.

Twee vo leerlingen laten elkaar hun smartphone zien

Leerlingen zijn digitaal zeer actief. Ze appen met elkaar via WhatsApp, sturen elkaar berichtjes via Snapchat, bekijken video’s op YouTube en publiceren soms zelf vlogs en blogs. Om erachter te komen wat leerlingen op internet doen en waar hun online interesses liggen, kun je aan de hand van een aantal gespreksvaardigheden leerlingen digitaal wijzer maken.

Hoe praat je met leerlingen over internet?

Tip 1: Stel open vragen

Stel open vragen om met je leerlingen over internet te praten. Soms is een gesloten vraag nodig om verder te komen in een gesprek. Maar waarschijnlijk krijg je een betere interactie met vragen, zoals:

  • Wanneer gaat iemand te ver op WhatsApp, waar ligt jouw grens? Als iemand een fatsoensgrens overgaat in de app-groep, wanneer verdient hij of zij een straf?
  • Welke straf vind jij dan passend?

Tip 2: Stel prikkelende vragen

Door leerlingen serieus te nemen, stimuleer je ze na te denken en een mening te geven. Dit doe je door ze uit te dagen met vragen waarmee je ze aan het denken zet. Stel daarom prikkelende vragen die de verbeelding van leerlingen aanspreekt, zoals:

  • Welke foto’s mag Facebook van jou verkopen aan bedrijven om ze te gebruiken in reclamecampagnes? En wat voor soort foto’s niet?

Tip 3: Steek het gesprek positief in

Het is een misvatting om te denken dat leerlingen zich aan de lopende band misdragen op internet. Tussen jongeren bloeit kameraadschap en liefde volop, ook digitaal. Op WhatsApp, Snapchat en Instagram regent het geen gifpijlen maar liefdeshartjes. Steek een gesprek over de online activiteiten van leerlingen dan ook positief in, zodat het gesprek over moeilijke onderwerpen mogelijk is. Gebruik bijvoorbeeld onderstaande voorbeeldvragen:

  • Hoe ontstaan online conflicten? Hoe los je ze weer op? Hoe voorkom je ze? Begin het gesprek positief, niet vanuit je zorgen over de dingen die mis kunnen gaan. Ga uit van de kracht van jongeren en hun vermogen om de (digitale) wereld positief te veranderen. Vraag juist ook naar het goede.
  • Wat is het mooiste dat iemand voor jou heeft gedaan of tegen je heeft gezegd via internet, bijvoorbeeld via WhatsApp?

Tip 4: Houd rekening met leeftijd en niveau van de leerling

Jonge leerlingen zijn benieuwd naar je mening, en die kun je dus best zo nu dan geven. Dat helpt ze. Bij leerlingen doe je er meestal beter aan te wachten met het geven van je mening. Geef ze de ruimte om zelf tot een mening te komen, al is dat niet voor iedereen even makkelijk. Er zijn twee soorten vragen die je kunt stellen:

  • Vraag leerlingen om hun digitale leefwereld te beschrijven. Dit kan door een ‘plaatje’ te maken. Bijvoorbeeld: wat is de grappigste Snapchat-emoji die je hebt gekregen? Wil je deze eens laten zien?
  • Vraag naar meningen en argumenten. Facebook zegt dat kinderen, jonger dan 13 jaar, geen account aan mogen maken. Waarom denk je dat dit zo is? Ben je het ermee eens?

25 vragen over internet

Om het gesprek met leerlingen nog beter te voeren, publiceert Kennisnet op leraar24.nl de 25 vragen over internet. De reeks bevat 4 onderwerpen met ieder 25 hulpvragen om met leerlingen te praten over internet:

Hoe was het vandaag op het internet? 

Met de 25 vragen Hoe was het vandaag op het internet? kunnen ouders en leraren met 10- tot 16-jarigen praten over wat ze op internet meemaken.

Wat is goed of fout op internet?

Kinderen zijn al snel slachtoffer op internet, maar ze kunnen ook dader zijn. Zo is pesten op het internet een belangrijk thema. Maar hoe praat je met leerlingen over internetveiligheid en internetcriminaliteit? Met deze 25 vragen bespreek je wat het verschil is tussen goed en fout op internet.

Hoe bewaak jij je privacy op internet?

Stel je leerlingen de vraag: hoe bewaak jij je privacy op internet? De kans is groot dat zij geen antwoord weten. Met deze 25 vragen kunnen leraren en ouders met 10- tot 16-jarigen praten over hoe ze hun privacy beschermen.

Naar welke vlogs kijk jij?

Een vlogger is iemand die regelmatig video’s deelt op internet waar hij zelf de hoofdrol in speelt. De video’s heten vlogs en worden vaak op social media of op YouTube geplaatst en gedeeld. Deze 25 vragen helpen leraren om met 10- tot 16-jarigen over vloggers te praten.

Meer lezen

De artikelreeks ‘25 vragen over internet’ is een bewerking van de bijlagen uit het Handboek Digitale geletterdheid van Remco Pijpers, strategisch adviseur digitale geletterdheid bij Kennisnet en expert op het gebied van jeugd en digitale media.

Ga naar het Handboek Digitale geletterdheid op kennisnet.nl

Blijf op de hoogte

Vandaag in je mailbox. Morgen toe te passen in de klas. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang praktische tips, actuele informatie en ideeën voor jouw dagelijkse onderwijspraktijk.