Geen smartphones in de klas? Deze school gaat nog een stapje verder

Een video van Leraar24 over de weg naar een smartphonevrije school op het Cygnus Gymnasium.
Aan het woord komen leraar Erik Ex (geschiedenis), leerling Olivia (gymnasium 2), leerling Juba (gymnasium 5) en lerares Emma Wissink (muziek). De sprekers richten zich tot de camera en de video wordt ondersteund met beelden van activiteiten en interactie van leerlingen op school.

Vooraanzicht van het schoolgebouw van het Cygnus Gymnasium. Een vierkant gebouw met circa zes verdiepingen.

Een geel waarschuwingsbord met de tekst: ‘let op, vanaf dit punt, telefoon in je kluis! Dank je wel.’

ERIK: “Vandaag is onze eerste telefoon vrije dag. We waren al sinds het begin van het jaar echt telefoonvrij, maar nu hebben we ook gezegd; oké, de wenperiode is nu voorbij, vanaf vandaag gaan we echt handhaven. Dus dat betekent dat het echt nu de regel is.”

Erik staat bij de ingang van de school en herinnert leerlingen aan de afspraak over de telefoon.

ERIK: “Goedemorgen, denk je aan je telefoon vandaag? Goedemorgen, denken jullie aan je telefoon vandaag? Denk je aan je telefoon, in je kluis? Goed zo.”

Erik richt zich tot de camera in de gang van de school.

ERIK: “Als een leerling een telefoon heeft in de school, maakt niet uit waar, dan nemen we die in en dan zijn ze die tot vijf uur kwijt.”

Een flyer op een raam van een lokaal met de tekst: ‘Cygnus Gymnasium, samen leren doen we zonder smartphone’.

ERIK: “Wat wij merkten is dat de leerlingen echt verslaafd waren aan hun telefoon en in hun telefoon gedoken zaten in plaats van, en daar is de school ook echt voor bedoeld, elkaar ontmoeten.

Leerling Olivia staat buiten op het schoolplein en richt zich tot de camera.

OLIVIA: “Ja, ik vind het heel goed omdat we niet op school zitten om filmpje te kijken, maar om vrienden te maken en te leren. Want je merkt wel echt dat leerlingen wat energieker zijn, want van op je telefoon zitten word je sneller moe. Dus als dat nu gewoon weg is dan is iedereen wat productiever en dat helpt wel echt.”

Olivia bergt haar telefoon op in een kluisje.

OLIVIA: “Ik vind het wel een goede straf dat je hem pas om vijf uur mag ophalen omdat iedereen het toch wel een beetje moet leren. Je kan niet altijd zo afhankelijk zijn van je telefoon. Dus ja, pas om vijf uur ophalen, het is een beetje zuur maar het helpt wel.”

Docenten in een lerarenkamer.

ERIK: “Het vraagt zeker inzet van de leraren in de pauzes. We zullen gewoon extra pauzesurveillance moeten lopen, het vraagt ook van de leraren om pedagogisch goed te handelen. Toen we het eenmaal hadden gecommuniceerd naar de leerlingen toe via een brief en naar de ouders toe, toen kregen we ontzettend veel reactie van ouders die zeiden: wow, dit vinden we echt fantastisch. Dus daarom voelden we ons ook heel erg gesteund.”

Docenten zetten schaakborden klaar in de aula.

Erik: “Als we collectief met z’n allen duidelijk communiceren naar leerlingen, dan zijn veruit de meeste leerlingen het er ook gewoon mee eens. Ze snappen het eigenlijk best, omdat ze het zelf ook gezien hebben. Het wordt een strijd als we het niet allemaal samen doen, dan gaat het lastig worden.”

Erik staat in de aula met een microfoon in zijn hand. Naast hem staat iets op een tafel met een zwart doek eroverheen. Hij richt het woord tot de leerlingen.

ERIK: “Maar we hebben ook een soort verassing voor de leerlingen.”

Erik en collega Emma trekken het zwarte doek weg. De verrassing is een Playstation 5.

De leerlingen zijn in de aula aan tafels verschillende spellen aan het doen, zoals schaken, dammen en kaartspelletjes.

Leerling Juba staat buiten de school en richt zich tot de camera.

JUBA: “Ik vind het wel een beetje ver gaan dat we in de pauzes en in de tussenuren geen telefoon mogen gebruiken, want ja, ik bedoel, school gaat wel echt over in je lestijd. En als ik bijvoorbeeld drie tussenuren achterelkaar heb, dan vind ik wel dat ik even op mijn telefoon mag zitten. Ja, even wennen, maar het is tot nu toe prima.”

In de schoolkantine pakt een leerling een snack uit een kartonnen doosje.

JUBA: “Ik had dus vanochtend les, en ik rende meteen naar mijn lokaal helemaal bezweet van het fietsen. Alleen ik ging dus naar het verkeerde lokaal, want er was dus een roosterwijziging. En dat kan ik dus niet meer even snel checken op mijn telefoon, maar dat had ik dan vanochtend moeten checken. Maar ja, vanochtend had ik natuurlijk geen tijd, want ik was al te laat. Dus dat is wel even iets waar ik aan moet gaan wennen.”

Lerares Emma Wissink loopt door de aula, op de rug gefilmd.
Vervolgens staat ze in de gymzaal en richt ze zich tot de camera.

EMMA: “Nou, ik ben heel blij dat we hiermee gaan beginnen. Ik ben ook heel benieuwd hoe het zal gaan. Maar ik denk ook dat het beter is voor leerlingen, zeker in de lessen. Maar dat het ook een heleboel tijd scheelt voor ons als leerkracht, om niet aan het begin van de les een heel stuk te hebben waarin je allemaal de telefoon weg moet doen.”

ERIK: “Wat we eerst hebben gedaan is gekeken: hoeveel steun is er eigenlijk voor zo’n telefoonvrije school? Daaruit kwam ongeveer zeventig procent steun. Dus het was echt een grote zorg van veel leraren.”

Erik opent een deur van zijn kantoor en neemt plaats achter zijn computer.

ERIK: “Er zijn nog allemaal knoppen waar je aan kan draaien. Ik bedoel, wat gaan ze bijvoorbeeld nu doen in de pauze? Daar hebben de leerlingen over meegepraat.
Hoe zit het dan met laptops? We hebben gewoon laptops hier in de school. Kunnen ze die wel of niet gebruiken? Nu hebben we gezegd: alleen voor schoolwerk. En het is wat dat betreft ook een beetje een lopend proces. Als wij merken dat er straks een soort waterbedeffect is, en leerlingen massaal aan andere apparaten zitten, dan is het binnen de kortste keren natuurlijk duidelijk, dan scherpen we het iets aan.”

EMMA: “Het hele beeld van de school vond ik al anders. Dat je gewoon door de kantine loopt en dat niet iedereen op die telefoon zit. Of als er een leswisseling was. Ja, dat ging ook wel sneller door het trappenhuis vooral. Dus ik denk dat dat in ieder geval qua beeldvorming al anders wordt.
En voor leerlingen hoop ik dat ze merken dat het eigenlijk best wel fijn is om af en toe zonder die telefoon dingen te doen. En dat ze daar hopelijk thuis dan ook iets bewuster mee omgaan.”

Op een witte achtergrond staat het logo van Leraar24: een uitroepteken dat op zijn kant ligt. De tekst Leraar24 staat horizontaal in de steel weergegeven. De punt lijkt op een powerknop. Onder het logo verschijnt: www.leraar24.nl