Denkvaardigheden aanleren met het CoRT-denkprogramma

lerarenredactie | 09 oktober 2013

Uit onderzoek blijkt dat het aanleren van kritische denkvaardigheden of metacognitieve vaardigheden een effectieve manier is om leerlingen beter te laten omgaan met de overvloed aan informatie. Ze leren hoe ze de beschikbare informatie beter kunnen beoordelen en gebruiken. Leerlingen hebben baat bij het expliciet aanleren van deze vaardigheden. Een manier om dit te doen is met het CoRT-denkprogramma van Edward de Bono.

CoRT staat voor Cognitive Research Trust. Edward de Bono ontwikkelde het CoRT-denkprogramma speciaal voor het onderwijs. In dit programma worden denkvaardigheden expliciet aangeleerd. Edward de Bono ontwikkelde meerdere denktechnieken waaronder het concept van de zes denkhoeden.

Tien tools van het CoRT-denkprogramma

Het prgramma onderscheidt verschillende tools of invalshoeken om een vraagstuk op een kritische of creatieve manier te benaderen. De tools zijn eenvoudig en makkelijk toepasbaar. Tien voorbeelden zijn:

  1. Plus / min / interessant
    Welke positieve, negatieve en interessante zaken zijn te benoemen?
  2. Beschouw alle factoren
    Welke factoren spelen mee in het nemen van een besluit?
  3. Regels
    Aan welke regels moet je je houden?
  4. Consequenties en vervolg
    Wat zijn de consequenties en de gevolgen op korte, middellange en lange termijn?
  5. Doelen
    Wat wil je precies bereiken?
  6. Planning
    Hoe kun je het plan uitvoeren?
  7. Prioriteiten
    Welke factoren zijn het belangrijkst?
  8. Alternatieven, mogelijkheden, keuzes
    Welke andere mogelijkheden zijn er?
  9. Besluiten
    Een beslissing nemen gebaseerd op uitkomsten van de andere punten.
  10. Andermans standpunt
    Hoe kijken anderen hier tegenaan?

Kritisch leren denken met de tool Plus Minus Interesting

In de video zie je dat leraar Peter van Kessel, leraar op het Duhamel College in Den Bosch, werkt met de tool Plus Minus Interesting. Daarbij krijgen de leerlingen een stelling en moeten zij zoveel mogelijk voor- en nadelen benoemen en een aantal vragen op papier zetten. Deze tool kan je helpen bij:

  • het weloverwogen en snel een beslissing nemen
  • het vanuit meerdere invalshoeken naar een situatie kijken
  • zoveel mogelijk nieuwe ideeën genereren
  • het gestructureerd en onbevooroordeeld evalueren.

Positief effect van het CoRT-denkprogramma

Peter van Kessel is erg enthousiast over het CoRT-denkprogramma. De tien invalshoeken hebben effect bij zijn leerlingen. Toch krijgt hij kritische geluiden te horen: het is toeval, het ligt aan jouw lessen. Daarom besloot hij praktijkonderzoek te doen. Peter van Kessel onderzocht wat het effect van het CoRT-denkprogramma is op vmbo-leerlingen en of zij de aangeleerde vaardigheden ook buiten de schoolcontext gebruiken.

De resultaten laten zien dat leerlingen de vaardigheden ook buiten de school inzetten. Daarnaast blijkt dat leerlingen minder impulsief reageren en meer weloverwogen beslissingen nemen. Gezien deze positieve effecten op het denkgedrag van de leerlingen is Peter van mening dat het aanleren van denkvaardigheden op alle scholen in het curriculum opgenomen zou moeten worden.

Meer weten over het CoRT-denkprogramma?

Lees meer over het praktijkonderzoek van Peter van Kessel in CoRT is future skill 21e eeuw.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.