Zo maak je seksuele vorming bespreekbaar
praktijk
vo

Zo maak je seksuele vorming bespreekbaar

Op de middelbare school ontwikkelen jongeren hun eigen genderidentiteit en seksuele voorkeur en doen ze hun eerste ervaringen op met verliefdheid, relaties en seksueel contact. Leraren kunnen een actieve bijdrage leveren aan de relationele en seksuele vorming van leerlingen en zo seksueel risicogedrag helpen voorkomen.

De thema’s seksualiteit en seksuele diversiteit zijn kerndoelen van het onderwijs. Daarmee zijn scholen verplicht hier aandacht aan te besteden; ze kunnen wel zelf bepalen hoe zij dit doen.

Doel van relationele en seksuele vorming

Relationele en seksuele vorming in het voortgezet onderwijs ondersteunt leerlingen bij hun ontwikkeling tot een persoon met respect voor zichzelf en de mensen om zich heen. De leerlingen zijn zich daarbij bewust van hun eigen en andermans normen en waarden. Op basis hiervan kunnen ze gefundeerde beslissingen nemen op het gebied van seksualiteit.

De belangrijkste thema’s bij relationele en seksuele vorming in het voortgezet onderwijs zijn:

  • Puberteit
  • Seksuele oriëntatie
  • Relatievorming
  • Seksueel plezier
  • Wensen en grenzen
  • Eerste keer
  • Anticonceptie
  • Voortplanting
  • Zwangerschap
  • Soa’s
  • Seksuele grensoverschrijding
  • Seksuele problemen
  • Sociale media
  • Pornografie

Seksuele vorming in de klas bespreken

Veel leraren zien er tegenop om seksuele vorming in de klas te bespreken. Een goede voorbereiding kan helpen om de drempel te verlagen, ook voor leerlingen. Denk aan deze tips:

  • Zorg voor een veilig klimaat: voor je leerlingen is praten over seksualiteit niet altijd makkelijk. Ze moeten het gevoel hebben dat ze vrij en open kunnen spreken. Wees niet bang dat je niet deskundig genoeg bent. Om seksuele vorming te geven is het niet nodig om seksuoloog te zijn, aan basiskennis en een open houding heb je voldoende. Laat ook gerust merken dat je niet alles weet en ga samen op zoek naar antwoorden. 
  • Ga na wat je eigen normen en waarden zijn en waar jouw grens ligt. Bedenk vooraf op welke vragen je wel of geen antwoord gaat geven. Bedenk ook welke woorden wel en welke niet gebruikt kunnen worden in de les. Benadruk dat er geen eenduidige seksuele en relationele norm of waarheid is, maar dat deze verschilt per persoon.
  • Kies een onderwerp of thema aan de hand van wat leerlingen nodig hebben. Dat kun je bijvoorbeeld doen door leerlingen hun vragen anoniem op te laten schrijven. 
  • Gebruik activerende werkvormen zoals een groepsgesprek, discussie of rollenspel om leerlingen actief te betrekken bij het onderwerp. Ongeïnteresseerd gedrag tijdens de lessen kan betekenen dat een leerling (nog) niet zoveel waarde hecht aan seksualiteit.

Meer weten?

Blijf op de hoogte

Vandaag in je mailbox. Morgen toe te passen in de klas. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang praktische tips, actuele informatie en ideeën voor jouw dagelijkse onderwijspraktijk.