praktijk
vo
mbo

Van probleemgedrag naar gewenst gedrag van pubers

In het voortgezet onderwijs hebben leraren regelmatig te maken met probleemgedrag van leerlingen. Huiswerk niet gemaakt, boeken vergeten, een medeleerling pesten, of de les verstoren bijvoorbeeld. Hoe kun je leerlingen motiveren om gewenst gedrag te vertonen? Vier methoden geven houvast.

verveelde mbo-leerling let niet op in de klas

Probleemgedrag van pubers heeft een reden en als leraar is het belangrijk om er achter te komen wat die reden is. Leerlingen in de puberteit zoeken naar een eigen identiteit. Dat doen ze door zich te onderscheiden van anderen, hun ouders en leraren, en door zich aan te passen aan leeftijdsgenoten. Bij de groei naar zelfstandigheid zetten pubers zich af tegen de grenzen die opvoeders stellen. Wanneer een puber niets heeft om zich tegen af te zetten, als hij niet weet wat gewenst of ongewenst gedrag is, raakt hij zijn respect voor de opvoeders kwijt.

Provocatieve begeleiding: doorbreken van patronen

Provocatieve begeleiding is een creatieve en humoristische manier van reageren op het ongewenste gedrag van leerlingen. De leraar zegt wat hij denkt, maar doet daar een flinke schep bovenop, hij ontregelt en doorbreekt vaste patronen. Door fysiek contact, een grappende toon en non-verbaal spiegelen van gedrag, krijgen leerlingen een realistischere kijk op zichzelf en hun omgeving.

Straf kan verantwoordelijkheidsgevoel vergroten 

Soms is het geven van straf onvermijdelijk. Een goed gekozen straf leert  ongewenst gedrag af en zorgt voor het herstel van fouten. Straffen zijn hulpmiddelen. Ze kunnen een leerling helpen  zich sterker medeverantwoordelijk te voelen voor zijn eigen gedrag.

Herstelrecht: zelf oplossen van conflicten

Herstelrecht is de tegenhanger van straf. De kern van herstelrecht is leerlingen een grote rol te laten spelen in het oplossen van conflicten door ze zelf naar een oplossing te laten zoeken. Het uitgangspunt bij een conflict is het slachtoffer te laten vertellen wat hem is aangedaan en de dader in de gelegenheid stellen de schade die hij heeft aangericht te herstellen. Bij herstelrecht staan drie vragen centraal:

  • Wat is er gebeurd?
  • Wie is hierdoor geraakt?
  • Hoe kan dat anders?

Door herstelrecht worden de ontstane problemen opgelost en de verhoudingen hersteld.

Geboden: positief geformuleerde, duidelijke regels

Werken met positief geformuleerde regels of geboden is een manier om leerlingen te motiveren tot gewenst gedrag. Pubers ontwikkelen zich het best wanneer er een veilige sfeer is. Daarom vinden de meeste pubers het fijn als er een duidelijke structuur is met regels en afspraken die voor iedereen gelden en waaraan iedereen zich houdt. Regels worden duidelijker als ze concreet en positief zijn geformuleerd. Positief geformuleerde regels bieden ruimte om leerlingen te belonen door het geven van positieve feedback.

Meer lezen over methoden om gewenst gedrag te bevorderen?

Thema

Pedagogiek

Onderwerpen

Gedragsproblemen

Herstelrecht voor leerlingen
Veel scholen hebben het idee dat de conflicten toenemen. Ze zoeken een goede manier om daarmee om te gaan. Herstelrecht is een manier waarbij dader en slachtoffer met elkaar in gesprek gaan en waarbij de dader de kans krijgt de fout te herstellen.


De provocatieve begeleider
Provocatieve begeleiding is een nieuwe, vrolijke en bevrijdende manier om met leerlingen te communiceren. Humor, warmte en uitdaging vormen de basishouding.


Mama, bier!
Provocatieve leerlingbegeleiding bewijst steeds meer zijn nut in Nederland. Bovendien is het nog erg leuk om toe te passen ook. Veel docenten hebben nog wel wat twijfels. Speciaal voor hen dit artikel.


Pubers helpen groot worden
De puberteit is een kwetsbare en vaak heftige periode. Daarin hebben pubers anderen nodig om zelf op te groeien tot evenwichtige en betekenisvolle volwassenen.


Herstelrecht en non- contracten
Dit artikel zet de succesfactoren van non- agressiecontracten op een rij.


De kracht van geboden
Op school horen jongeren vaak wat ze niet mogen. ?Je mag hier niet roken?, ?Je mag geen pet op in de klas? en ?Je mag niet kletsen met je buurvrouw?. Uit onderzoek blijkt dat pubers vooral de dingen proberen en doen die ze niet mogen.


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.