Onderzoek

Fit en Vaardig

NRO | Gepubliceerd op 11 mei 2016

  • PO

Fysiek actieve reken- en taallessen kunnen leerprestaties van kinderen verbeteren. In  het lesprogramma Fit & Vaardig op school krijgen leerlingen drie maal per week taal- en rekenles terwijl ze bewegen. Kinderen die aan dit programma meededen, boekten al na twee jaar een leerwinst van vier maanden. Bovendien kunnen leerlingen zich na de Fit & Vaardigles beter concentreren op hun taken in de les erna. En het is goed voor hun gezondheid: de bodymassindex (BMI) van groep-5 leerlingen die deelnamen aan het programma bleef na 1 jaar gelijk, terwijl die van de controlegroep was toegenomen.

  • Embed video

    <iframe width="440" height="270" src="https://www.leraar24.nl/api/video/217973998/embedded/fit-vaardig-op-school" frameborder="0" allowscreen></iframe>

Wat weten we?

In het lesprogramma Fit & Vaardig op school krijgen basisschoolleerlingen drie maal per week fysiek actieve taal en rekenlessen. Of dit programma effect heeft op de schoolprestaties is onderzocht in een tweejarige experimentele studie onder leerlingen uit groep 4 en 5 van twaalf basisscholen in Nederland.

De kinderen werden over een experimentele groep en een controlegroep verdeeld. De eerste groep volgde de Fit & Vaardig-lessen, de tweede het reguliere taal- en rekenonderwijs. De leerlingen die de Fit & Vaardig-lessen volgden, konden zich direct daarna beter concentreren op een taak. Ook op rekenen en spellen gingen ze na twee jaar significant meer vooruit dan de controlegroep. En de lessen hadden een gunstig effect op hun gewicht, maar bleken geen effect te hebben op fysieke fitheid. Omdat leerlingen beter spellen na de Fit & Vaardig-lessen, werd verwacht dat ze ook beter zouden lezen. Dat bleek niet het geval. Behalve bij achterstandsleerlingen, die gingen na 1 jaar wel vooruit op lezen.

Eerdere onderzoeken in het buitenland toonden al dezelfde mogelijke voordelen van bewegend leren aan. Zoals zich beter concentreren na een fysiek actieve les (Mahar et al., 2006) en positieve effecten op taal en rekenen na drie jaar (Donnelly et al., 2009).

Hersenactiviteit

Waarom heeft bewegen tijdens de les een positieve invloed op leerprestaties? Wat gebeurt er in de hersenen? Matig tot intensieve fysieke activiteit leidt tot chemische veranderingen in de hersenen, waardoor de aandacht en taakgerichtheid van kinderen toeneemt. Op langere termijn kan fysieke activiteit de doorbloeding van de hersenen verbeteren, nieuwe zenuwcellen aanmaken en meer verbindingen tussen zenuwcellen tot stand brengen. En dit kan de cognitieve prestaties ten goede komen (Best, 2010). Tot slot kan de motorische informatie, naast visuele en auditieve informatie, een extra informatiebron zijn die het leren stimuleert. Bijvoorbeeld als kinderen het antwoord op een som geven door het juiste aantal bewegingen te maken.

 Referenties


 

Dat betekent voor de praktijk

Tijdens het programma Fit & Vaardig op school krijgen basisschoolleerlingen drie maal per week fysiek actieve taal- en rekenlessen. Elke les worden 10 tot 15 minuten aan rekenen en 10 tot 15 minuten aan taal besteed. Daarbij ligt de nadruk op het automatiseren en herhalen van bekende lesstof. De lessen sluiten aan bij bestaande reken- en taalmethodes van groep 4 tot en met 7. Op het digibord staan opdrachten waarop kinderen met een beweging antwoord geven. Spellen doen ze bijvoorbeeld door bij elke letter een sprongetje te maken. Of ze beantwoorden de som 2×3 met zes sprongen. Tussendoor maken ze een basisbeweging, zoals joggen.

Goed uitvoerbaar

De lessen blijken goed uitvoerbaar in het leslokaal, door zowel speciaal getrainde leerkrachten als de eigen groepsleerkrachten, die wel een training nodig hebben. En een goede lesvoorbereiding is ook belangrijk.

Niet alleen de schoolprestaties en de taakgerichtheid verbeteren door fysiek actieve lessen, de kinderen bewegen ook meer en dat is goed voor een gezond gewicht.

Referenties

In Gesprek
In Gesprek

Voor vragen over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Marijke Mullender-Wijnsma, onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Profielpagina Mullender RUG
Nog vragen?

Leraar24, het LerarenOntwikkelFonds en de Kennisrotonde helpen je graag.

Stel je vraag!

Geef jouw waardering: (klik om te waarderen)

Schrijf zelf een reactie

Als je je e-mailadres invult kunnen wij reageren op je reactie. Het e-mailadres wordt niet op de site getoond.

Leraar24 staat het delen, aanpassen en gebruiken van de gepubliceerde content op deze website toe, tenzij anders aangegeven, onder de voorwaarden in de Disclaimer.

Gerelateerd