Viewbrics geeft beter inzicht in ontwikkeling van 21ste-eeuwse vaardigheden

NRO | 11 april 2019

Met Viewbrics meten leraren, medeleerlingen en leerlingen zelf in hoeverre zij bepaalde vaardigheden beheersen. Leerlingen weten ook beter wat er bij het aanleren van die vaardigheden van hen wordt verwacht. Viewbrics zijn beschrijvingen van het behaalde niveau, opgedeeld in rubrieken, die worden geïllustreerd met videobeelden.

Dat leerlingen over bepaalde kennis beschikken, is relatief gemakkelijk te peilen: de leraar toetst door vragen te stellen wat zijn leerlingen weten. Maar het is veel lastiger om te beoordelen of ze vaardigheden beheersen. En daarmee ook om leerlingen te helpen bij het aanleren van deze vaardigheden. Tegenwoordig maken leraren daarbij vaak gebruik van beoordelingsrubrieken, ook wel ‘rubrics’ genoemd. Per (deel)vaardigheid staan dan in een matrix de opklimmende niveaus van beheersing beschreven.

Die beschrijvingen zijn vaak niet inzichtelijk genoeg, niet voor de leraar en vooral niet voor de leerlingen. Wat wordt er nu precies van hen verwacht? Ellen Rusman van het Welten-instituut (Open Universiteit) bedacht om de rubric-beschrijvingen te paren aan videofragmenten. Leerlingen zien in deze videofragmenten een voorbeeld van het gewenste gedrag bij een (deel)vaardigheid en kunnen dit koppelen aan de beschrijving in de rubriek.

De vijf stappen van Viewbrics

In het NRO-onderzoeksproject ‘Formatief toetsen van vaardigheden middels ‘rubrics’ met videovoorbeelden in het voortgezet onderwijs’ ontwikkelde een interdisciplinair team onder leiding van Rusman de Viewbrics-methode. Vervolgens gingen de onderzoekers na of leerlingen uit de onderbouw van de middelbare school met die methode drie 21ste-eeuwse vaardigheden beter onder de knie kregen: samenwerken, presenteren en informatievaardigheden.

De Viewbrics-methode kent vijf stappen:

  1. Leerlingen bekijken de video en beantwoorden vragen bij het fragment. Die vragen helpen om het getoonde voorbeeldgedrag in het videofragment te koppelen aan een (deel)vaardigheid, zoals beschreven in een rubriek.
  2. Leerlingen oefenen de gevraagde vaardigheden in een thematisch project.
  3. Leerlingen beoordelen zichzelf (en medeleerlingen) aan de hand van de Viewbrics.
  4. De leraar en medeleerlingen geven de leerling feedback over de beheersing van de vaardigheden.
  5. Op basis van de eigen beoordeling en de feedback stelt de leerling leerdoelen voor de toekomst op.
feedback in Viewbrics over de beheersing van vaardigheden

Worden leerlingen vaardiger door Viewbrics?

De eerste onderzoeksresultaten van promovendus Kevin Ackermans wijzen uit dat de Viewbrics-methode, met de video-verrijkte rubrieken, een positief effect heeft op de mentale modellen die leerlingen van een vaardigheid ontwikkelen. In vergelijking met meer ‘traditioneel’ vaardigheden-onderwijs worden mentale modellen rijker voor informatievaardigheden en samenwerken. Voor presenteren is geen effect vastgesteld, wellicht omdat veel leerlingen van die vaardigheid in het basisonderwijs al een rijker mentaal model hebben ontwikkeld.

Het definitieve onderzoeksrapport komt waarschijnlijk in juli 2019 beschikbaar.

Scholen dragen bij aan onderzoek naar Viewbrics

Ellen Rusman, Rob Nadolski en Kevin Ackermans van het Welten-instituut werkten in het project nauw samen met tal van experts en enkele Limburgse middelbare scholen. De scholen waren betrokken bij zowel de ontwikkeling van de Viewbrics-methode, als bij de uitvoering van het onderzoek. Leraren en leerlingen van het Sint Janscollege in Hoensbroek, het Grotiuscollege in Heerlen, Agora/Niekée in Roermond en het Porta Mosana College in Maastricht speelden een belangrijke rol bij het ontwikkelen en testen van rubriekteksten, de videovoorbeelden en de Viewbrics-app. De app ondersteunt leraren en leerlingen bij het gebruik van de methode.

De deelnemende scholen zijn positief over het effect van het werken met Viewbrics. Zoals een van de betrokken leraren zegt: ‘De videobeelden maken het heel aanschouwelijk en laagdrempelig.’

Meer weten?

Ga voor meer informatie naar Viewbrics.nl.

In gesprek

Wil je meer weten over dit onderzoek? Neem contact op met Ellen Rusman, als onderzoeker verbonden aan het Welten-instituut van de Open Universiteit.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

In gesprek

Wil je meer weten over dit onderzoek? Neem contact op met Ellen Rusman, als onderzoeker verbonden aan het Welten-instituut van de Open Universiteit.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.