Motiverende gespreksvoering

lerarenredactie | bijgewerkt op 07 juni 2012

Hoe kun je als leraar ervoor zorgen dat ongemotiveerde leerlingen hun best gaan doen? Hoe kun je deze leerlingen zover krijgen dat zij hun onverschillige houding laten varen en zij hun ambivalenties en onzekerheden uiten, zodat deze bespreekbaar worden. Maar ook hoe kun je als leraar een collega op een niet beschuldigende manier op gedrag wijzen als deze afspraken niet nakomt?

Motiverende gespreksvoering

Motiverende gespreksvoering is een methode die leraren een manier biedt om anderen in beweging te krijgen om te veranderen. Het vertrekpunt is om de aandacht te richten op de twijfels en de onzekerheden die worden ervaren omdat juist daarin aanknopingspunten schuilen om te veranderen. De methode is ontwikkeld in de hulpverlening en met name in de verslavingszorg maar vindt steeds meer weerklank op andere terreinen waaronder het onderwijs. In de hulpverlening heeft deze methode haar waarde en effectiviteit bewezen. Er is veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan en de resultaten zijn overwegend positief.

Het doel van de methode is de motivatie tot doelgerichte verandering van binnenuit (intrinsiek) op te wekken en te versterken, zodat de verandering duurzaam kan worden.

Basiselementen van een gesprek

Daarvoor is een empathische en motiverende stijl nodig van degene die het gesprek aangaat. De ambivalenties en onzekerheden die naar voren komen, moeten als normaal worden beschouwd en tot uitgangspunt worden genomen. De basiselementen van motiverende gespreksvoering zijn:

  • Een accepterende houding
  • Een open manier van vragen
  • Een antenne voor ambivalenties en discrepanties
  • Respect voor de autonomie van de ander
  • Oprechte belangstelling
  • Een invoelende en meelevende houding
  • Gerichtheid op samenwerking
  • Versterking van het geloof in eigen capaciteiten

Inzicht verkrijgen

Voor een gedragsverandering is het nodig dat een persoon gaat inzien dat er een discrepantie bestaat tussen het huidige gedrag en belangrijke doelen of waarden die deze wil verwezenlijken. Bij motiverende gespreksvoering gaat het erom te ontdekken waar de ambivalenties en discrepanties zitten en wat kan helpen om deze te verminderen. De motivatie tot verandering wordt niet opgelegd maar uitgelokt. Het werkt averechts als degene die het gesprek voert in discussie gaat of probeert te overtuigen. Kenmerk van de relatie is juist gezamenlijkheid en samenwerking, in plaats van confrontatie of een verhouding tussen deskundige en leek. Daarvoor is een open houding nodig die de autonomie van de ander hoog houdt. Weerstand bij de ander is een belangrijk signaal om van strategie te veranderen. Als er weerstand tegen de aanpak of hulp ontstaat, betekent dit dat deze niet goed is afgestemd. Daarom wordt weerstand niet zozeer bestreden als wel erkend, blootgelegd en aangewend om inzicht te verkrijgen in waar de ander daadwerkelijk mee worstelt. Doel hiervan is de ander te helpen om zijn kijk op het probleem te wijzigen. Het hele gesprek is erop gericht om het geloof in de eigen veranderingsmogelijkheden en capaciteiten te versterken.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.