Praktijk

Pedagogisch klimaat

Redactie Leraar24 | Gepubliceerd op 26 oktober 2010, bijgewerkt op 19 juli 2016

  • PO
  • VO
  • MBO

Een goed pedagogisch klimaat staat of valt met het contact tussen de leraar en zijn of haar leerlingen. Als het contact goed is, voelen de leerlingen zich veilig, kunnen ze actief mee doen, zijn de leerprestaties hoger en kunnen leerlingen zich optimaal ontwikkelen.

Basisbehoeften

Hoogleraar Orthopedagogiek Luc Stevens formuleerde drie basisvoorwaarden voor het welbevinden van leerlingen: competentie, autonomie en relatie. Competentie houdt in dat leerlingen vertrouwen en plezier hebben in hun eigen kunnen, autonomie wordt gewaarborgd wanneer leerlingen de zelfstandigheid krijgen om taken zelf te verrichten. Relatie heeft te maken met de waardering die ze krijgen om wie ze zijn. In het contact dat de leraar met de leerlingen onderhoudt, moet hij zich sterk maken voor deze drie basisbehoeften.

Goede start

Een goede relatie met je leerlingen start zodra ze na de zomer de klas in komen. Wetenschapper Tim Mainhard onderzocht het contact tussen leraar en leerling op diverse scholen vanaf het begin wat het schooljaar. Wat bleek? Vooral in klassen die het schooljaar starten met een docent die weinig invloed heeft op wat er in de klas gebeurt, en waar een relatief lage ‘nabijheid’ van de docent is, neemt de kwaliteit van de relatie langzaam verder af. Belangrijk dus om een goede indruk achter te laten.

Leerling én leraar profiteren van goede relatie

Een positieve relatie tussen leerlingen en leraar hebben natuurlijkerwijs een positief effect op het welbevinden van de leerlingen. Basisschoolleerlingen hebben vooral last van een negatieve relatie met een juf of meester, hoewel positieve relaties ook voor hen een gunstig effect hebben. Het is voor jonge leerlingen in de eerste plaats van belang negatieve of conflictueuze relaties te vermijden.’ Overigens profiteren leraren ook van een goede band met leerlingen. Ze ontlenen er voldoening en zingeving aan.

Lievelingetje van de klas

Om elke leerling de waardering te geven die hij of zij nodig heeft, zouden het hebben van lievelingetjes ten strengste ‘verboden’ moeten zijn. Maar… dat kan nou eenmaal niet, aldus Suzanne Niemeyer (docent onderwijskunde Marnix Academie). Lievelingetjes hebben mag, voortrekken niet.

Praktijktips

Er zijn ontzettend veel manieren om de relatie met je leerlingen te verbeteren. Wees positief, toon belangstelling, vertel af en toe gerust iets persoonlijks zijn bijvoorbeeld reguliere voorbeelden.

Bijlagen

  • Lievelingetje van de klas | PDF Iedere leraar heeft lievelingetjes, maar hoe ga je daar mee om? Lees het in dit artikel.
  • Contact op een kleurrijke school | PDF Het contact tussen leraren en leerlingen verloopt op een kleurrijke school is lang niet altijd even goed. In dit artikel een groot aantal tips om deze relatie te verbeteren.
  • Drie basisbehoeften | PDF De drie basisbehoeften van een leerling zijn; relatie, autonomie en competentie. Goed contact tussen leraar en leerling voorziet hierin.
  • Profiteren van goede relaties | Wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat leerlingen beter op school presteren als ze een positieve relatie met hun leraar hebben. Dat geldt niet alleen op de basisschool maar ook op de middelbare school.
  • Slechte start klas en docent | PDF Een slechte start is nauwelijks recht te trekken. Over het wetenschappelijk onderzoek van Tim Mainhard naar de effecten van een goede of een slechte start in de relatie tussen docent en klas.
Nog vragen?

Leraar24, het LerarenOntwikkelFonds en de Kennisrotonde helpen je graag.

Stel je vraag!

Geef jouw waardering: (klik om te waarderen)
Schrijver Esther | 16-10-2015
Reactie Helaas doet de link onder het woord -manieren- het niet, dit is te vinden in de laatste alinea onder het kopje -Praktijktips-. Ik ben wel nieuwsgierig.
Schrijver Jaap Bosman | 04-10-2011
Reactie Op softskills van Kennisnet staat een pagina over interpersoonlijke vaardigheden http://softskills.kennisnet.nl/themaprofessie/interpersoonlijk Met een artikel over een professionele relatie met leerlingen, en over omgaan met diversiteit. Een veilige sfeer in de klas

Schrijf zelf een reactie

Als je je e-mailadres invult kunnen wij reageren op je reactie. Het e-mailadres wordt niet op de site getoond.

Leraar24 staat het delen, aanpassen en gebruiken van de gepubliceerde content op deze website toe, tenzij anders aangegeven, onder de voorwaarden in de Disclaimer.

Gerelateerd