Praktijk

Speciaal onderwijs – cluster 3

Redactie Leraar24 | Gepubliceerd op 23 februari 2010

  • SO

Cluster 3Onder cluster 3 van het speciaal onderwijs vallen de scholen voor leerlingen met verstandelijke en/of lichamelijke beperkingen en leerlingen die langdurig ziek zijn.

Kinderen met een verstandelijke beperking

Op een ZML-school zitten kinderen met een verstandelijke beperking. Sommige ZML-scholen hebben ook plaats voor meervoudig gehandicapten. Er is sprake van een algehele retardatie, vaak in combinatie met gedragsproblemen, autisme of dyslexie. Soms is de oorzaak een syndroom zoals Down of Fragiele X syndroom of medische complicaties tijdens de zwangerschap of de bevalling.

Vaak is er echter geen duidelijk aanwijsbare oorzaak voor de ontwikkelingsproblemen van het kind. Het ZML-onderwijs is voor kinderen van 4 tot 20 jaar. Meestal zitten er maximaal 12 kinderen in een klas. De leraar en onderwijsassistent zorgen voor veel aandacht en (individuele) begeleiding van de leerlingen.

Onderwijs

De kinderen krijgen lessen in praktische vaardigheden. De nadruk ligt op het ontwikkelen van de zelfredzaamheid en zelfstandigheid. Ze leren zichzelf verzorgen, om te gaan met geld, boodschappen te doen. Daarnaast is er extra aandacht voor sociale vaardigheden.

Veiligheid en structuur zijn zeer belangrijk. Veiligheid door herhaling en structuur door vaste patronen en kenbaar te maken wat er aangeboden wordt en wat er van ze verwacht wordt. De structuur van de dag wordt verbaal, met behulp van picto’s aangeboden. Met een foto of plaatje erbij is het gemakkelijker om met een kind te praten over een gebeurtenis (totale communicatie).

Kenmerken

Kinderen met een verstandelijke beperking hebben een IQ van < 55. De volgende zaken vallen op:

  • de motorische ontwikkeling gaat langzamer
  • de spraakontwikkeling verloopt langzamer
  • de spelontwikkeling verloopt trager
  • de cognitieve ontwikkeling gaat een stuk trager: de leerling houdt een blijvende achterstand
  • de concentratie is van korte duur, er kunnen zich concentratie stoornissen voordoen

Langdurig zieke kinderen

De scholen voor langdurig zieke kinderen richten zich op kinderen met duidelijk medische problemen, zoals:

  • epilepsie
  • astma
  • reuma
  • nierziekte
  • ernstige voedselallergie.

In veel gevallen is er sprake van een combinatie van medische aandoeningen.

Onderwijs

Op de scholen voor langdurig zieke kinderen wordt gewerkt aan het vergroten van het zelfvertrouwen. Ook leren ze hun ziekte accepteren en om gaan met reacties van anderen. Daarnaast leren ze rekening te houden met hun ziekte bij het indelen van de dag. De vakken die de kinderen krijgen zijn dezelfde als op de basisschool. Een deel van de kinderen gaat na een tijdje weer naar de reguliere school.

De algehele gezondheidstoestand van de leerling krijgt op school veel aandacht. Omdat veel kinderen te maken krijgen met geregeld ziekenhuisbezoek en daardoor niet naar school kunnen, is er vaak sprake van een hoog schoolverzuim. Hierdoor ontstaan er leerachterstanden.

Infomatie over de overige clusters

Bijlagen

Nog vragen?

Leraar24, het LerarenOntwikkelFonds en de Kennisrotonde helpen je graag.

Stel je vraag!

Geef jouw waardering: (klik om te waarderen)

Schrijf zelf een reactie

Als je je e-mailadres invult kunnen wij reageren op je reactie. Het e-mailadres wordt niet op de site getoond.

Leraar24 staat het delen, aanpassen en gebruiken van de gepubliceerde content op deze website toe, tenzij anders aangegeven, onder de voorwaarden in de Disclaimer.

Gerelateerd