praktijk

Voorlezen en vertellen is heel belangrijk

lerarenredactie | bijgewerkt op 20 juli 2016

  • PO
  • VO
Met op elkaar geperste lippen, gespitste oren, grote ogen en met de mimiek van het verhaal op hun gezicht, luisteren de kinderen naar hun leerkracht… Er wordt een spannend verhaal verteld. Als de kunst van het vertellen of voorlezen goed beheerst wordt, vinden kinderen het prachtig om te luisteren. Een voordeel is dat het ook nog eens goed is voor hun taalontwikkeling. Zeker jonge kinderen kunnen er veel van opsteken. Maar niet alleen jonge kinderen hebben baat bij het luisteren naar mooie verhalen; oudere kinderen en zelfs kinderen op het voorgezet onderwijs hebben er tevens profijt van en genieten net zo veel.

Belang van voorlezen en vertellen

Voorlezen of vertellen is niet zomaar een activiteit die in de pauze of aan het einde van de dag dient te worden opgepakt. Als het goed wordt ingezet, kan er met een mooi verhaal erg veel bereikt worden. Door het luisteren naar verhalen, ontwikkelen leerlingen luistervaardigheid, kan de woordenschat en het concentratievermogen worden vergroot. Als kinderen zich betrokken voelen bij het verhaal, stimuleert dat het denken over hoe je een probleem aan kunt pakken. Uiteraard stimuleert het de verbeeldingskracht, maar ook het gevoel voor taal en spreekvaardigheid wordt bevorderd.

Blijf voorlezen

Daarnaast kunnen kinderen door spannende, gekke of grappige verhalen gemotiveerd raken om zelf te gaan lezen. Toch is het belangrijk om ook te blijven voorlezen aan kinderen die zelf al kunnen lezen of kinderen die nog moeite hebben met de techniek van het lezen. Het kan namelijk de afstand overbruggen tussen wat een kind (technisch) aankan en wat het graag zou willen lezen en kinderen blijven lezen associëren met iets dat leuk is.

Voorlezen

Als er goed wordt voorgelezen, is er dus van alles te bereiken bij de kinderen. Het is wel belangrijk om te weten hoe dat moet.

  • Kies een boek dat past bij de ontwikkeling en belangstelling van de kinderen.
  • Lees het boek zelf van tevoren een keer door.
  • Zorg dat er rust is in de klas en weinig afleiding.
  • Vertel vooraf in het kort iets over de inhoud van het verhaal.
  • Lees de tekst rustig en duidelijk voor. Maak gebruik van de mogelijkheden van uw stem, maar let op dat u niet overdrijft.
  • Maak tijdens het voorlezen af en toe gebaren om de woorden te verduidelijken.
  • Breng tijdens het voorlezen af en toe een pauze aan.
  • Wanneer duidelijk is dat de aandacht verslapt, stop dan met voorlezen.
  • Kies een ander moment, of een ander boek.
  • Let op dat uw gezicht tijdens het voorlezen duidelijk zichtbaar blijft.

Natuurlijk kan met een spannende stem erg mooi een verhaal voor worden gelezen, maar er zijn veel variaties op deze vorm. Er kan interactief voorgelezen worden; wat inhoudt dat de kinderen betrokken worden bij het verhaal en er op deze manier extra aandacht is voor de taalontwikkeling. Het gebruik van de Verteltas is een andere manier om voor te lezen, waarbij allerlei attributen uit de tas bij het verhaal betrokken worden.

Vertellen

Hoewel voorlezen en vertellen in het eerste opzicht op elkaar lijken, kunnen ze een heel ander effect hebben op de kinderen. Een verteller kan namelijk rondlopen, zijn lijf gebruiken, zijn handen en heeft de mogelijkheid om meer een ervaring te creëren dan een voorlezer. Vertellen is een ware kunst, maar er kan wat geleerd worden.

  • Zorg voor een gedegen voorbereiding.
  • Probeer het verhaal te zien (vertellen is laten zien). Zie en voel het verhaal. Begrijp het verhaal dat je over wil dragen.
  • Kies hoe je het verhaal vertelt. In de eerste (ik), tweede (jij) of derde (hij) persoonsvorm. Het maakt niet uit welke vorm je kiest, maar voer het consequent door.
  • Gebruik eenvoudige woorden en spreek in korte zinnen.
  • Je stem is het gereedschap bij het vertellen. Laten de woorden soms luid, dan weer zacht of fluisterend klinken.
  • Las pauzes in om het verhaal spannender te maken.
  • Gebruik bescheiden bewegingen en gebaren om het verhaal te ondersteunen. Bewegingen mogen niet afleiden.
  • Vertel niet langer dan je de kinderen kunt boeien. Houd voor kleuters 5 minuten, voor kinderen tot 8 jaar 10 minuten en voor oudere kinderen maximaal 15 minuten.

Het stellen van vragen tijdens het verhaal kan de betrokkenheid van de kinderen verhogen, maar zorg dat het de vertelling niet teveel onderbreekt.

Bijlagen

Nog vragen?

Leraar24, het LerarenOntwikkelFonds en de Kennisrotonde helpen je graag.

Stel je vraag!

geef jouw waardering:

(klik om te waarderen)

Schrijver Noortje Schenkel | 29-01-2014
Reactie Erg goede tips voor het voorlezen in de klas, dit is heel goed te gebruiken bij weinig ervaring bij voorlezen. Ook vinden de kinderen het heel leuk als er een spelletje bedacht word bij het voorgelezen verhaal/boek.
Schrijver Rudolf Roos | 28-09-2012
Reactie Erg inspirerend om de video van meester Paul over Jona in de Walvis te zien! Ook ik ben erg enthousiast over het vertellen van verhalen in de klas. Via www.meesterruud.nl zijn artikelen hierover te lezen. Zodat het verhalen vertellen herontdekt wordt in de klas!

Schrijf zelf een reactie

Als je je e-mailadres invult kunnen wij reageren op je reactie. Het e-mailadres wordt niet op de site getoond.

Gerelateerd