praktijk
po
so

Onderwijs op afstand: kies de juiste lesopdrachten

Elke leraar die nu halsoverkop thuisonderwijs verzorgt, moet keuzes maken: wat kunnen leerlingen online leren en wat is beter op papier? Begeleiding van en aandacht voor de jongere of zwakkere leerlingen vraagt specifieke aandacht. Leraar24 vroeg aan een groep 4-leraar en een adjunct-directeur van een sbo-school hoe zij dat doen.

Mandy de Vries, leraar groep 4 op de Nutsschool Morgenstond, maakte werkboekjes voor haar 19 leerlingen, die de ouders één voor één ophaalden. Het gaat vooral om herhaling van lesstof in rekenen, spelling, schrijven en lezen. Het niveau van de groep loopt behoorlijk uiteen. Bijna 80% van de leerlingen heeft Nederlands niet als moedertaal. Dat betekent dat de leraar sowieso extra inzet op taal.

Communicatie met ouders en leerlingen

De Vries houdt ouders via e-mail op de hoogte en merkt dat ze erg betrokken zijn. Maar in de praktijk is het voor veel ouders, die vaak ook thuis moeten werken, niet gemakkelijk om hun kind te ondersteunen. De Vries heeft de leerlingen een dagindeling voor school meegegeven. Opdrachten in het werkboek duren ongeveer een half uur. Pauze met een fruitmomentje, jeugdjournaal kijken, een kwartiertje lezen: hopelijk geven die vaste momentjes houvast. En ouders hebben stickers gekregen om kinderen te belonen. Verder geeft ze tips mee voor educatieve websites. Eén keer per week belt ze zelf met de leerlingen om te horen hoe het gaat. Via de Klassenpagina kunnen leerlingen van elkaar zien wat ze doen en reacties insturen. Dat gaat met de dag beter, ziet ze.

Thuiswerkende ouders niet overvragen, leerlingen steunen

Om thuiswerkende ouders niet te overvragen, probeert De Vries ook realistisch te zijn. Van thuis een recept lezen en een taart bakken leren leerlingen ook veel. Iedere maandag leveren de ouders de werkboekjes van de week ervoor in en krijgen ze die voor de komende week mee. De school gebruikt dan ook Snappet, zodat leerlingen online kunnen oefenen. De leraar hoopt dat ze leerlingen die het moeilijk hebben, toch kan begeleiden, bijvoorbeeld in kleine groepjes op school. Voor deze leerlingen is face-to-face-communicatie erg belangrijk. Het voordoen, samen doen en modeling, dat kun je niet online.

Lerarenteam: saamhorig en innovatieve boost

Niemand weet hoe lang de coronacrisis gaat duren, dus leraren zullen steeds moeten handelen naar de omstandigheden. Het vraagt veel van het team maar De Vries ervaart ook dat ondanks de verschillende meningen, het team openstaat voor nieuwe werkwijzen. De saamhorigheid is groot: af en toe ontploft de teamgroepsapp van ideeën. De school was al van plan om meer lessen te digitaliseren, maar dat gaat nu in een sneltreinvaart. Als digitaal vaardige millennial merkt ze dat ze collega’s daarin kan ondersteunen, ook al werkt ze nog niet zo lang in het onderwijs. De Vries hoopt dat de betrokkenheid van ouders behouden blijft nu ze zo intensief samenwerken En dat ouders zich realiseren dat ze thuis ook hun kind kunnen stimuleren. Haar tips voor collega’s: hou een open blik, maar vraag niet te veel van jezelf.

SO: contact met de leerlingen extra belangrijk

Natuurlijk is onderwijs op afstand op zo’n grote schaal voor alle leraren nieuw, maar in het speciaal onderwijs komt er nog meer bij kijken. Het brengt voor leerlingen op SBO de Springplank extra moeilijkheden met zich mee. Martin van Leeuwen, adjunct-directeur, ziet dat er gezinnen zijn die niet de benodigde apparatuur in huis hebben. Maar de belangrijkste aandachtspunten voor de meeste leerlingen van De Springplank zijn gedrag, aandacht voor elkaar en omgaan met anderen. De school zoekt vooral manieren om contact te houden met de kinderen en zichtbaar te zijn. Bijvoorbeeld via videoberichtjes of telefoontjes.

Keuze in lesopdrachten

De school is bewust niet gestart met werkboekjes voor alle leerlingen. De meesten kunnen met online lessen aan de slag. De leraren laten leerlingen weten dat ze zien of ze hun taken hebben uitgevoerd of niet. Het gaat vooral om herhaling van lesstof. ‘We hebben ouders een dagschema gegeven en ook suggesties geopperd voor activiteiten en spelletjes. De leraren bellen minimaal twee keer per week met de ouders. Dat wordt erg op prijs gesteld’, zo vertelt van Leeuwen.

Contact op afstand onderhouden

Van Leeuwen geeft verder aan dat ze moeten roeien met de riemen die ze hebben. ‘Onderwijs op afstand is altijd beperkter dan in de groep door het gebrek aan face-to-facecontact. Dat is nu eenmaal zo. We leven vooral mee met kinderen die in een klein huisje wonen en drie weken op elkaars lip zitten. Zeker als je weet dat er al opvoedproblemen zijn. Kinderen hebben behoefte aan contact met elkaar en de leraar. Stuur bijvoorbeeld een kort filmpje, noem de namen van kinderen, laat merken dat je ze ziet. Laat ze foto’s sturen die klasgenoten dan weer kunnen zien. Ze missen elkaar.’

Meer praktische tips voor lesopdrachten op afstand

Het is belangrijk om zoveel mogelijk structuur in het lesprogramma te bieden:

  • Zorg als school voor laptops als een leerling die niet heeft. Kijk bijvoorbeeld naar het landelijke initiatief van leraar Jeroen Nieuwpoort van SBO de Laurentius om vraag en aanbod van laptops of iPads op elkaar af te stemmen
  • Zorg als leraar voor een vast livestreammoment met de klas, zoals een dagopening of beweegmoment
  • Geef per opdracht aan hoeveel tijd leerlingen eraan moeten besteden
  • Wissel online en offline opdrachten af
  • Leraren delen veel tips en informatie. Kijk voor een overzicht op de Onderwijsdatabank.nl of op Wijslijst
  • Op de Antoon van Dijkschool, een cluster 3-school in Helmond, maken leraren elke dag een schooljournaal dat correspondeert met het lesmateriaal dat de leerlingen thuis doen. Bekijk bijvoorbeeld de video’s op Youtube van 20 maart of 25 maart.

Contact met leerlingen onderhouden

Leerlingen missen elkaar. Zorg dat ze online contact houden met elkaar door bijvoorbeeld:

  • Filmpjes en foto’s met elkaar te delen via de leraar
  • Te videobellen met (jonge) kinderen, 1 à 2 keer per week
  • Denk aan de jarigen en stuur ze een kaartje of zing online voor de jarige

Tips voor thuiswerkende ouders

Ouders zijn het meestal niet gewend om hun kinderen te helpen met schoolopdrachten. Geef ze bijvoorbeeld deze tips:

  • Zorg dat kinderen ritme houden. Maak bijvoorbeeld een overzicht van de dag en plak dit op een zichtbare plek in huis.
  • Wees realistisch en zorg ook voor ontspanning. Kinderen leren op verschillende manieren en steken ook veel op van het bakken van bijvoorbeeld een taart of het spelen van een gezelschapsspel.
  • Laat kinderen net zoals op school op bepaalde momenten zelfstandig werken. Bijvoorbeeld als je als ouder zelf moet werken. Je kunt hiervoor een stoplicht gebruiken. Staat het stoplicht op rood, dan mogen ze jou even geen vragen stellen. Deze werkwijze wordt ook op veel scholen gebruikt.

Lees meer in de tips voor ouders op de website van het NJI.

Meer weten over onderwijs op afstand?

Op leraar24.nl staan meerdere artikelen over het geven van onderwijs op afstand:

Thema

Leermiddelen

Onderwerpen

Leeromgeving


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.