praktijk
po

Burgerschap elke dag in de praktijk

Burgerschap kun je niet in een uur per week leren, maar moet je elke dag in de praktijk brengen. Dat doen leerlingen op de Marcusschool voor basisonderwijs in Utrecht ook. Ze oefenen in democratische besluitvorming en hebben eigen verantwoordelijkheden voor de gezamenlijke ruimte. Ook leren ze op een positieve en zorgzame manier met elkaar om te gaan en hoe je conflicten constructief kunt oplossen. Bekijk de vijf video’s van lessen van groep 4 tot en met 8 om te zien hoe dat werkt.

  • Embedcode

De Vreedzame School is een programma voor basisscholen waarin democratie en burgerschap centraal staan. Kinderen leren conflicten oplossen en samen verantwoordelijkheid dragen. Meer dan 1000 basisscholen volgen het programma inmiddels. Uit onderzoek blijkt dat het programma theoretisch goed onderbouwd is.

Leerlingen op de de Marcusschool in Utrecht leren van jongs af aan burgerschap in de praktijk te brengen. De school volgt de aanpak van de Vreedzame school. De leerlingen leren conflicten op te lossen zonder geweld of ruzie. In de video hierboven is te zien hoe ze in een rollenspel verschillende conflictstijlen herkennen en zien welke uitwerking dit heeft op anderen. Daarbij leren ze omgaan met boosheid en van perspectief te wisselen. 

Democratisch vergaderen

Een tweede soort les gaat over groepsvergadering en leerlingparticipatie. De leraar vormt met de leerlingen een democratisch orgaan, waarin ze daadwerkelijk mogen meebeslissen over zaken die hen aangaan. Ze oefenen om de beurt met de voorzittersrol, leren hun mening te vormen en compromissen te sluiten. Ook kritisch denken en respect voor andermans mening hoort erbij. Bekijk de video.

Aandacht voor diversiteit

Respect voor de ander en voor diversiteit is ook een onderdeel van burgerschapsvorming. De leraren gaan in een open gesprek in op de verschillen en overeenkomsten tussen leerlingen. Zo krijgen ze meer inzicht in elkaar en het vergroot de tolerantie. Bekijk de video.

Mediation door leerlingen

Leerlingen op de Marcusschool leren om conflicten zelf op te lossen als mediator. Om de beurt krijgen ze les in deze rol volgens een stappenplan voor conflictoplossing. De mediators hebben pleinwacht en helpen medeleerlingen om ruzies op een goede manier op te lossen. Ze leren zo om te onderhandelen, win-win-situaties te herkennen en zich in elkaar te verplaatsen. Bekijk de video.

Verantwoordelijkheidsgevoel  

Verantwoordelijkheid en eigenaarschap is de vijfde les. Wekelijks mogen leerlingen een taak uitkiezen. Zo leren ze verantwoordelijkheid te nemen voor het klaslokaal, maar ook voor de omgeving. Leerlingen leren zo initiatief te nemen, zorgzaam te zijn en samen te werken. Bekijk de video.

Uitbreiding naar de wijk

Op verschillende plaatsen in Nederland is de aanpak van de Vreedzame school uitgebreid naar de wijk. Zo kunnen leraren en leerlingen het democratisch burgerschap ook buiten de school in de praktijk brengen. Verschillende organisaties in de wijk, zoals sportverenigingen of wijkinitiatieven, doen mee. Iedereen past dezelfde pedagogische principes toe, ondersteund door de Vreedzame wijk. Zo organiseerden sport- en welzijnswerkers in de Haagse wijk Vrederust samen met kinderen een sportevenement op het ADO Den Haag Cruyff Court. 

Meer weten?

Thema

Curriculum

Onderwerpen

Mens & maatschappij


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.