Leerlingen uitdagen met een vakoverstijgende challenge

lerarenredactie | 25 februari 2019

Op UniC in Utrecht worden leerlingen uitgedaagd met challenges. Een challenge is een vakoverstijgende opdracht met een maatschappelijk thema. De opdracht is zo realistisch mogelijk en leidt tot een echt product. Leerlingen worden uitgedaagd om via de design thinking methode een probleem zo concreet mogelijk op te lossen. Onderzoeken, ondernemen en samenwerken staan hierbij centraal.

Gedurende acht weken bedenken leerlingen in groepjes een innovatieve en creatieve oplossing voor een zo realistisch mogelijk probleem. Van het bedenken van een oplossing voor de stijgende zeespiegel tot het bedenken van een vorm voor zinvolle ontwikkelingssamenwerking. Of van het creëren van de ideale stad in 2050 tot het bedenken van een manier voor duurzaam omgaan met energie.

De challenges sluiten aan bij de motivatie, belevingswereld en omgeving van leerlingen. Tijdens de opdrachten worden leerlingen gestimuleerd om digitale tools effectief in te zetten. Per week zijn er twee lesuren ingeroosterd om aan de opdrachten te werken en per jaar werken alle bovenbouwleerlingen aan drie verschillende challenges.

Vakoverstijgend kennis opdoen en vaardigheden oefenen

Tijdens een challenge doen de leerlingen van UniC in Utrecht niet alleen kennis op, maar leren zij deze kennis ook direct toepassen in een betekenisvolle opdracht. Doordat de opdracht vakoverstijgend is, leren zij de verschillende vakinhouden met elkaar verbinden. Daarmee worden leerlingen voorbereid op de echte wereld.

Daarnaast oefenen de leerlingen tijdens een challenge diverse 21e eeuwse vaardigheden zoals feedback geven, reflecteren op het eigen werk en samenwerken met klasgenoten en echte opdrachtgevers. Doordat leerlingen zelf de vorm voor de oplossing van de challenge mogen bepalen, ontwikkelen zij ook hun creativiteit en probleemoplossend vermogen.

Challenges uitvoeren volgens de Design Thinking methode

De leraren werken vanuit een ontwerpcyclus die geïnspireerd is op de design thinking methode. Dit is een werkwijze die aanzet tot onderzoekend en ontwerpend leren. Voor wie maak je iets en waarom? En hoe pak je het vervolgens aan? De methodiek design thinking werkt volgens een vaste cyclus die leidt tot creatieve en innovatieve oplossingen.

  • De ontdekkingsfase
    In deze fase laten de leerlingen zich inspireren en leven ze zich in in de doelgroep of gebruiker. Daar verzamelen de leerlingen zoveel mogelijk bronnen (interview, data) en beoordelen deze op de kwaliteit en betrouwbaarheid. Op basis hiervan maken zij een totaalplaatje van de situatie.
  • Scherpstellen
    Vervolgens stellen de leerlingen de situatie scherp. Ze zoomen in op een ‘deelprobleem’ en werken gericht naar een plan toe. Ze stellen kort en krachtig vast wat het probleem is en kijken welke oplossingen er al bestaan.
  • Ontwerpen en prototypen
    Pas dan start de ontwerpfase. Leerlingen werken concreet oplossingen uit, maar alleen nog in prototypes. Dit zijn snelle, kleine probeersels waar leerlingen feedback op vragen en ook direct weggooien of aanpassen als ze niet voldoen. In deze fase gaan de leerlingen écht aan de slag met een oplossing. Ze bedenken, maken of organiseren iets voor een eindgebruiker.
  • Delen en testen
    Leerlingen moeten zorgen dat de betrokkenen altijd tevreden zijn met het eindproduct. Delen en testen is daarom cruciaal in deze cyclus. Feedback vragen en blijven schaven zijn hierbij belangrijk. In de slotfase presenteren de teams hun prototypes aan de gebruiker en het grote publiek. Daarnaast reflecteren ze op het succes van het project en het groepsproces.
Een schematische weergave van de cyclus van de design thinking methode.

Wat is de rol van de leraar tijdens een challenge?

Enerzijds is de leraar vakexpert, anderzijds stelt de leraar zich op als coach doordat de leerlingen zelf aan het roer staan. De leraar begeleidt leerlingen op een procesgerichte manier bij hun leerproces.

Om leerlingen structuur te bieden ontwikkelden leraren Hanneke de Graaff en Annet Willigenburg de Challenge Game. In de vorm van kaarten zijn verschillende werkvormen uitgewerkt waarmee de leerlingen elke fase van de cyclus kunnen doorlopen. Lees in de Ontwerpwijzer van de Challenge Game hoe je leerlingen in elke fase het beste ondersteunt.

Scrum zorgt voor efficiënte challenges

Tijdens een challenge werken leerlingen intensief samen aan een grote opdracht. Om het groepswerk effectief te organiseren werkt UniC met EduScrum gebaseerd op scrum. Bij EduScrum is elke leerling betrokken bij het plannen en verdelen van taken. De teams werken stap voor stap de taken af en houden de voortgang op een scrumbord bij. Door de heldere kaders weet elke leerling wat hem of haar te doen staat en kunnen de teams zelfsturend werken.

Meer weten over vakoverstijgende lessen of Design Thinking?

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.