‘Brain Buddy helpt, maar blijf zelf nadenken’
Of het nu gaat om een brief voor de ouders, of het voorbereiden van een leesoefening. Op de scholen van PROO van Leraar24-ambassadeur André van Haasteren gebruiken ze daarvoor een zelfgebouwde AI-omgeving: Brain Buddy genaamd. Teamleider ICT Rutger van Bostelen bouwde deze eigen AI-omgeving met als uitgangspunt: laat AI je helpen, maar blijf zelf nadenken en houd zelf de controle. Iedereen werkt er nu mee, maar krijgt eerst een gedegen training.
Enquête voor wensen
Voordat de bouw begon, vroeg Rutger medewerkers per enquête waarvoor ze AI wilden gebruiken. De wensen waren vooral praktisch van aard: brieven schrijven, vertalen en lesmateriaal maken. Ook privacy, kosten en de vrijheid om tussen AI-systemen te wisselen, speelden mee bij de keuze voor een eigen omgeving. Rutger: “We waren niet tevreden met het beschikbare aanbod en zijn daarom zelf gestart met bouwen. Daarbij speelden privacy en wetgeving, kosten voor een organisatie met 700 medewerkers en de afhankelijkheid van één leverancier een rol. Bij een vast abonnement betaal je hetzelfde, of je nu één of duizend prompts per week gebruikt. We wilden bovendien kunnen wisselen tussen verschillende Open source-taalmodellen. En daarnaast uiteraard aansluiten bij Europese wetgeving en het normenkader voor informatiebeveiliging en privacy.”
Geen Rolls-Royce nodig
Zijn advies aan andere scholen: kies wat bij je werk past. “Als je niet van plan bent om een ‘AI Rolls-Royce’ te gebruiken, koop die Rolls-Royce dan ook niet. Zet gewoon in op een Volkswagen Golf die iedere dag zijn werk voor je doet”, aldus Rutger.Ook de begeleiding van medewerkers was belangrijk. Alleen een leeg chatvenster helpt hen niet meteen om een goede prompt te schrijven, aldus Rutger. “Daarom bouwden we ondersteuning in voor krachtige opdrachten, een bibliotheek om prompts te bewaren en mogelijkheden om eigen AI-assistenten te maken. Die noemen we buddy’s. Daarnaast kun je afbeeldingen en infographics maken en resultaten exporteren naar Word en pdf. De bedoeling is dat medewerkers laagdrempelig ervaren wat AI hen kan opleveren.
Een eigen digitale hulp
Rutger: “Bij ons is het bouwen van een eigen agent onderdeel van de eindopdracht van de AI-training. Die training is bij ons verplicht. We hebben twee trainingsmomenten. In het tweede moment krijgen medewerkers begeleiding bij het maken van een buddy en oefenen ze samen. Ook in Brain Buddy zelf proberen we hen stap voor stap daarbij te helpen. Ik verbind de scholing aan de thema’s zoals genoemd in de AI Act.”
André volgde de training: “Ik heb eerst de cursus van twee dagdelen gevolgd en daarna een eigen agent gemaakt. Die geef je informatie mee, zodat de antwoorden beter aansluiten bij het onderwijs en bij jouw vraag. Zo heb ik documenten over hoogbegaafdheid toegevoegd aan een eigen agent. Die kan ik vervolgens gebruiken om antwoorden over dat onderwerp te krijgen. Andere leraren maken leesoefeningen. Zij geven bijvoorbeeld het AVI-niveau en een woordenlijst mee, zodat de oefening beter aansluit bij hun groep.”
Die ene kromme zin
André gebruikt AI nu ook voor een eerste opzet van een bericht aan ouders. Een paar kernwoorden helpen hem op weg. Of hij laat een tekst nakijken op die ene kromme zin die hij na een lange werkdag mist. Complete lessen laat hij er niet door overnemen. “Ik begrijp het gevaar dat je gemakzuchtig wordt en zelf niet meer nadenkt. Maar jij bepaalt altijd de uiteindelijke versie. Je moet er zelf naar blijven kijken en er je eigen persoonlijke toon aan geven.“
AI leert, maar ook de leraar
Rutger: “In de training behandelen we privacy en het schrijven van een goede prompt. Denk aan het doel, de context, een voorbeeld en de gewenste uitkomst. Daarmee probeer je ruis en onjuiste antwoorden te beperken. We laten ook zien dat taalmodellen vooroordelen kunnen bevatten, doordat ze op bepaalde gegevens zijn getraind. Daarnaast gebruiken we concrete voorbeelden van verzonnen wetsartikelen en rechterlijke uitspraken. Onze medewerkers leren dat AI fouten kan maken en vooroordelen kan herhalen. Een overtuigend antwoord is dus niet vanzelf een juist antwoord. Zo maken we duidelijk waarom je als medewerker altijd zelf het resultaat moet controleren.”
Een goede opdracht schrijven vraagt oefening, vult André aan. “Vertel wat je wilt bereiken, geef achtergrondinformatie en een voorbeeld. Het resultaat hangt sterk af van je prompt. Als je een vraag net anders stelt, kun je een heel ander antwoord krijgen. Ook helpt het dat je in Brain Buddy zelf basisinformatie kunt toevoegen. Het is een leerproces, ook voor ons als ICT-coördinatoren.”
Tips van Rutger en André:
- Houd persoonsgegevens buiten je AI-opdracht!
Voer geen namen van leerlingen of herkenbare handelingsplannen van de school in. Verwijder persoonsgegevens voordat je een tekst met AI deelt, ook al gebruik je die binnen je eigen bedrijf. Vraag de AI dus niet pas achteraf om die gegevens weg te halen!
- Geef een duidelijke opdracht en oefen ermee.
Vertel wat je doel is, geef context en beschrijf de gewenste uitkomst. Een voorbeeld of passende basisinformatie kan helpen. Volg een training AI-bekwaamheid en probeer uit wat een andere formulering met het antwoord doet.
- Blijf zelf de eindredacteur.
Gebruik AI als hulpmiddel, bijvoorbeeld voor een eerste opzet of het verbeteren van zinnen. Controleer het antwoord op fouten en vooroordelen en geef de tekst je eigen toon. Jij bepaalt wat je uiteindelijk gebruikt.
