praktijk
po

Wat zijn succesfactoren voor effectief leesonderwijs?

Vloeiend en vlot lezen is de basis voor begrijpend lezen. Daarnaast ontwikkelen kinderen hun woordenschat als ze goed kunnen lezen en omgekeerd. Iedere leraar weet dat goed kunnen lezen een voorwaarde is om te kunnen leren. Maar hoe besteed je op de juiste manier aandacht aan leesonderwijs? Wat het is meest effectief? Lees meer over de succesfactoren voor effectief, technisch leesonderwijs. 

  • Embedcode

Leesexpert Miriam Krijnsen benadrukt dat je als leraar moet zorgen voor een goede inspirerende leesomgeving. Expliciete leesinstructie, doelen stellen en bespreken of deze zijn gehaald, zijn ook belangrijke succesfactoren, vertelt zij in de video.

8 succesfactoren voor effectief technisch leesonderwijs

Leraar24 zet de ervaring van leraren en tips voor succesvol technisch leesonderwijs op een rij:

1. Besteed aandacht aan leesmotivatie

Leesmotivatie heeft invloed op de leesvaardigheid. Hoe groter het leesplezier, hoe meer leerlingen lezen en hoe beter de leesvaardigheid. Voorlezen en een inspirerende leesomgeving helpen daarbij. Lees meer tips en bekijk de video’s in de artikelen op Leraar24 Hoe stimuleer je meer leesmotivatie bij leerlingen? of Leesmotivatie: investeren in de wil om te lezen.

2. Creëer voldoende tijd voor lezen

Geef het een dagelijkse plek in het rooster en laat merken dat lezen belangrijk is. Creëer extra tijd voor zwakke lezers. Zij  hebben per week ongeveer 4x 15 minuten extra instructie nodig. Lees meer in de artikelen op Leraar24 hoe je technisch lezen in groep 3-4 kunt verbeteren met Connect Lezen of Hoe je zwakke lezers naar een hoger niveau kunt brengen met RALFI.

3. Zorg voor een rijke leeromgeving

Een leesomgeving met een gevarieerd boekenaanbod en aantrekkelijke materialen inspireert leerlingen. Denk aan strips, theaterlezen, prentenboeken, kranten, tijdschriften, gedichten, informatieve boeken en digitale boeken. Lees bijvoorbeeld het artikel op Leraar24 Leesvaardiger met e-boeken in groep 3.

Het is belangrijk dat het aanbod aansluit bij de interesses en belevingswereld van kinderen. Breng de interesses van kinderen in kaart en bespreek met de bibliotheek de mogelijkheden voor wisselcollecties. Met wisselcollecties kun je beter aansluiten op de interesses van leerlingen. Andere manieren om samen te werken met bibliotheken vind je op de website Bibliotheek op school. 

4. Geef expliciete leesinstructie

Leren lezen gaat niet vanzelf, maar moet geleerd worden. Bij een effectieve leesinstructie is het belangrijk dat je duidelijk uitlegt en veel hardop voordoet (modelen). Een methodiek hiervoor is voor-koor-zelf die uit drie stappen bestaat: eerst voorlezen, dan in koor en vervolgens zelfstandig. Lees meer over deze methodiek in het artikel op Leraar24 Effectieve leesinstructie met methodiek voor-koor-zelf.

5. Houd rekening met verschillen tussen leerlingen

Besteed extra tijd aan instructie en begeleide inoefening met de zwakke lezers. Zorg dat ze zich competent voelen door complimenten te geven en hun groei zichtbaar te maken. Stel daarnaast hoge eisen aan goede lezers en zorg voor uitdaging. Door je les op te bouwen volgens het directe instructiemodel kun je op drie niveaus differentiëren. Lees meer over dit model in het artikel Leraar24 Directe instructie leidt tot betere resultaten

6. Stel duidelijke, hoge en realistische doelen

Dit draagt bij aan betere opbrengsten op het gebied van technisch lezen. Door steeds de zone van de naaste ontwikkeling op te zoeken, kun je het maximale uit een kind halen. Daarvoor is het wel belangrijk dat je als leraar op de hoogte bent van de leesdoelen in het curriculum en welke leesmoeilijkheden in verschillende periodes aan bod komen. Lees op de website leerlijnentaal.nl meer over de referentieniveaus, tussendoelen en de leerlijn technisch lezen. 

7. Zorg voor geïntegreerd taal-en leesonderwijs

Lezen, schrijven, spreken, spelling en woordenschat komen meestal los van elkaar aan de orde in de les. Dat is jammer, want lezen en taal worden leuker en leerzamer als ze geïntegreerd aangeboden worden. Leerlingen vinden losse lesjes vaak saai en zien niet wat ze er in de praktijk aan kunnen hebben. Daarnaast zorgt het voor een overladen programma. Je boekt veel tijd- en leerwinst door onderdelen van het curriculum in samenhang aan te bieden. Lees het artikel op Leraar24 Geïntegreerd taalonderwijs maakt de taalles leuk en effectief voor praktische tips. 

8. Monitor het proces van leerlingen

Dit kun je doen door te observeren, de leesontwikkeling van leerlingen te meten en analyseren. Zorg ervoor dat je precies weet wat een kind al beheerst en wat nog niet. Van daaruit kun je de juiste vervolgdoelen stellen en je onderwijs aanscherpen. Vraag advies van een collega of de intern begeleider bij het bepalen van de leesinterventies. 

Meer weten over effectief leesonderwijs?

Thema

Curriculum

Onderwerpen

Nederlands



I.Broekman | 20 oktober 2020

Om preventief te werken tegen dyslectieproblemen, is het essentieel om het aangeboden letterbeeld kritisch te bekijken. Als voorbeeld: ga diverse lettertypes na voor de letters “b”, “d”, “p” en “q”. Vergelijk ook andere letters en cijfers. Deze schreefloze letters zijn gemakkelijk te spiegelen en te draaien. De dyslect ziet in plaats van “bid” net zo makkelijk “dib”, “pid” of “did”. Bij een schreefletter heeft deze leerling steun aan de verschillen door de schreef. Vergelijk bijv. de kop op het voorblad van “De Volkskrant” of “NRC Handelsblad”. Verspil geen onderwijstijd, maar biedt alle teksten meteen met schreefletters aan. Voorkomen is beter dan ... slecht leesbaar.

E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.